Täpsem info spiritismi ja MTÜ Võsu Vaimne Keskus AMO tegevuse kohta August Kilgilt, telefonidelt 3238572 või 53345516 E-mail august@spiritism.ee Skype august.kilk Aadress Rakvere tee 9, Võsu, 45501, Lääne-Virumaa, Estonia

SAT - Sennacieca Asocio Tutmonda

Uuendatud: 6 min 21 sec tagasi

Cezar : Laŭ ginkfoli' (rimpoemo)

1 hour 6 min tagasi














Cezar
Laŭ ginkfoli'


Mi estas vi,
vi estas mi,
en ginkfolio
videblas ni.

Je simetri'
kuniĝis ni,
du estas unu,
laŭ ginkfoli'.

Kvina de julio en 2005, post vizito
de la ginkomuzeo en Vajmaro
www.planet-weimar.de/




poŝtkarto aĉetita en la muezo





Mito ginko




Jen libreto, kiun ni aĉetis en la muzeo.

PS :
www.planet-weimar.de/

Kategooriad: Esperanto

B.Traven : Generalo venas el la ĝangalo (informoj pri la romantraduko (PDF) + unua ĉapitro

Teisip, 03/24/2015 - 15:53





B.TRAVEN

GENERALO VENAS EL LA ĜANGALO


Romantraduko


laŭ B.Traven :
„Ein General kommt aus dem Dschungel“,

eldonejo
Allert de Lange,
Amsterdamo 1940,
dua eldono

tradukis :
Donjo & Cezar

Lingve kontrolis
Vladimir Türk.

La PDF-formaton
aranĝis Frank Vohla.

Finrevizo
je la 25-a de mardo
en la jaro 2015


1/1


„TIERRA Y LIBERTAD !“ Per tiu ĉiu batalkrio sude de la respubliko marŝis armeo de indiĝenoj el la ĝangalo por renversi la diktaturon kaj konkeri la landon kaj la liberon por si.

Kia ajn simpla kaj konciza tiu batalkrio estis, ĝi sonis por la marŝantoj kiel heroa kanto.

Tion, kion ili sentis en sia premiteco kaj en sia kompatinda nescieco pri poezio, pri sia sopiro je beleco, je deziro pri paco, pri amo al homoj kaj kreitaĵoj, pri natura kredo pri neskuebla justeco, kiu ie devas esti trovebla, kaj kion ili sentis pri profunda funebro pri kamaradoj, kiujn oni fie murdis aŭ bestaĉe torturis ĝismorte, ĉio ĉi kaj multe pli de tio, kio nekonscie dormis en ili, ili kapablis esprimi en tiu batalkrio. Eĉ, kvankam ili kiel kunigita amaso pelata de la sama volo, suprenetendis siajn pugnojn per unu fojo, kvazaŭ ili volus instigi Dion ne forgesi ilin, kaj ili samtempe elkriegis kun unuecigita voĉo universen, ke tio eksonis kvazaŭ ĵetiĝus giganta ondo de la maro kontraŭ la rokojn, elsentis tamen ĉiu unuopulo el ili klare sian propran voĉon, ĉar ĉiu sentis tiun en sia animo, kvazaŭ ĝi estus la prapropra kaj prae persona preĝo.

Popolkantoj, bele sonantaj rimoj, politikaj kaj patriotaj frazaĉoj perdas tuj sian sencon kaj sian signifon kaj evidentigas sian stultecon en tiu momento, kiam oni esploras ilin sobre kaj sinsekve pripensas ilin. Kaj ja eblus, ke ankaŭ tiu militkrio de ribelantaj indiĝenoj sen antaŭjuĝo esplorata solviĝus en nurajn sensignifajn vortojn.

Kiam iliaj suferoj, iliaj turmentoj, malhavoj kaj sendefendeblo kontraŭ la mastroj, do al la mahagonkoncesiistoj kaj ties vasaloj en la ĝangalo, fariĝis tiom neelteneblaj, ke ili ekkonis – kaj ĉiuj strange preskaŭ je la sama tempo kaj samtempe en la plej malproksimaj regionoj de la tropikaj praarbaroj – ke estas pli bone kaj pli hominde perei en ribelo ol vivi ankoraŭ pli longe sub tiaj humiligoj kaj turmentoj, jen ili ekagis kun emfazo. Ili ekagis plenaj de energio por fari laste finon al ĉio ĉi, aŭ finon al sia propra vivo aŭ finon al la vivo de siaj tiranoj.

Spite al la suferoj kaj humiligoj konserviĝis en ili ankoraŭ resteto da kompreno pri ilia mizera situacio. Vidalvide kun la birdoj de la ĝangalo kaj eĉ kun milionoj de insektoj, kiuj ĉiuj kun libero kaj vivĝojo alvenis kaj foriris tiel, kiel plaĉis al ili, ili perdis neniam la sopiron pri libero.

Unue timeme, heziteme kaj nesekure ; tuj poste forte kaj energie, ili fine decidis sin por la ribelo.

Kiam la komenco estis farita, ĉio okazis pli rapide ol ili kiam ajn aŭdacis pensi.

La posedantoj, administrantoj kaj inspektistoj de la monterioj, kiuj sekve de sia potenco kaj krueleco estis pli timataj ol eĉ la ĉiopotenca Dio, ŝrumpis en la unuaj horoj de la ribelo, tuj kiam ili vidis, ke ilia aŭtoritato disrompiĝis eĉ en la plej timigita kaj plej tradraŝita bovistoknabo, al senhelpaj kompatindaj pupoj, kiuj ŝajne subite forgesis kiel paroli, kiel moviĝi kaj kiel akcepti kun deco sian delonge merititan justan pagon.

Dum mallonga batalo ili mortbatis ĉiujn, kiuj ne apartenis al ili, do al la ribelantaj indiĝenoj. Ĉe tio la ribeluloj konkeris kelkajn armilojn. Ili ne estis multaj. Estis ĉirkaŭ dudek kvin revolveroj, ne ĉiuj bonkvalitaj. Proksimume dekdu ĉasfusiloj. Kelkaj el ili nefidindaj kaj tute rustitaj en la eterne varmege malseka klimato de la ĝangalo. Aldoniĝis ankoraŭ kelkaj malpezaj birdopafiloj kaj dek malnovaj hispanaj pafiloj buŝe ŝarĝendaj. La akiritaj malmultaj municioj estis malegalaj laŭ kalibro tiom, kiom estis la armiloj.

Sed ĉiuj muchachos portis kiel bonegajn armilojn maĉetojn, veprotranĉilojn, hakilojn kaj toporojn. Tiujn armilojn ili kapablis trakti pli bone kaj pli lerte ol ripetkarabenojn, ĉar ili estis devigitaj ĉiutage batali per tiuj maĉetoj kaj toporoj kontraŭ la ĝangalo.

Kompare al la moderne armitaj federaciaj trupoj kaj al la trupoj de la rurales, la ribelantaj mahagonlaboristoj kompreneble ne povis paroli pri laŭorda armiteco. Kontraŭ la oficialaj trupoj ilia kuraĝo, ilia malamego, ilia sovaĝa kolero kontraŭ siaj subigantoj devis anstataŭi tion, kio mankis je armiloj. Tion sciis ĉiu el ili. Kaj ĉiu rigardis tiun malamegon kaj tiun koleregon kiel pli grandan batalvaloron ol superfluon je municio.

Rimarkoj
muchachos = knaboj, junuloj, eŭfemisme : servistoj
rurales = Guardia Rural, sub diktatoro Porfirio Diaz federacia rura kavaleria kaj ĝendarma polico, neregularaj helptrupoj Tierra y libertad ! = Tero kaj libero !

PS :
Bonvolu legi plu ĉi tie :
http://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_generalo.pdf

PSS : Jen la lasta el entute ses romanoj de la tielnomata mahagonciklo de B.Traven. Li priskribas en ĝi, kial kaj kiel la revolucio en Meksiko okazis, li verkis tion unuavice el la vidpunkto de la indiĝenoj mem, speciale de la mahagonlaboristoj, kiuj ribelis en la monterioj.

La ligoj por la antaŭaj romanoj de la ciklo
estas ĉiuj troveblaj ĉi tie :
http://www.karapaco.de/u/tekstoj.html






Kategooriad: Esperanto

Lift : Kristalfloroj (kantotraduko)

Esmasp, 03/23/2015 - 12:35





Lift
Kristalfloroj


Foriris ŝi do, eldome sen spir',
ne trilis jam bird' dum momento.
Foriris ŝi do kaj dum la forir'
leviĝis subite silento.

Ŝi prenis la varmon tute kun si
el noktaj fajroj ardflankaj,
kaj antaŭ la dom' frostmortis de nun
la finnaj betuloj, la blankaj.

Kuris ŝi eĉ trans sep montetojn,
kuris ŝi, kuris ĝis la mar'.

Ŝi prenis la revojn tute kun si,
el sonĝ' ĉiutaga, el juna,
Fenestre survitre ekfloris blank'
laŭ roso memora fridsuna.
Foriris ŝi do, eldome sen spir',
ne trilis jam bird' dum momento.
Aĥ, vi birdoj, ja kion vi pensis al vi ;
ja kial nur via silento ?

Kuris ŝi eĉ trans sep montetojn,
kuris ŝi, kuris ĝis la mar'.
Kuris ŝi eĉ trans sep montetojn,
kuris ŝi, kuris ĝis la mar'.

tradukis Cezar

Lift
Scherbenglas


Sie ging aus dem Haus, da waren noch still
die Vögel rings in den Zweigen.
Sie ging aus dem Haus, und als sie ging,
erhob sich ein plötzliches Schweigen.

Sie nahm mit sich fort an Wärme, was war,
die nächtlichen Feuer, die heißen.
Und vor dem Haus erfroren schnell,
die finnischen Birken, die weißen.

Und sie lief, hinter sieben Berge,
und sie lief, lief bis ans Meer.

Sie nahm mit sich fort an Traum, was da war,
die täglichen Träume, die jungen.
Und auf allen Scheiben erblühten weiß
wie Reif die Erinnerungen.
Sie ging aus dem Haus, da waren so still
die Vögel rings in den Zweigen.
Ach, ihr Vögel, was habt ihr euch bloß gedacht,
wie konntet ihr dazu nur schweigen ?

Und sie lief, hinter sieben Berge,
und sie lief, lief bis an's Meer.
Und sie lief, hinter sieben Berge,
und sie lief, lief bis an's Meer.



Kategooriad: Esperanto

RENFT : Kiam mi laŭbirdis (kantotraduko de rokbalado)

Laup, 03/21/2015 - 13:38



RENFT
Kiam mi laŭbirdis


muziko : Schoppe
teksto : Pannach

(el la DEFA-filmo : Ĉu por la amo ankoraŭ tro magra ?“)




Kiam mi laŭbirdis do kun vespera kant',
vokis ĉiuj homoj nur „Sunsubira grand'“
„Ĉiuj birdoj venis jam“, vokis eĉ ne hom',
kaj sen voĉ' forflugis mi nokte el la dom'.

Iam volas ĉiu ja for el sia haŭt',
iam li pensas ĝin, eĉ se sen laŭt'.

Kiam laŭĉielis mi super rozarbet',
diris benke ĉiuj nur : „Floras roz' kun pret'.“
„Kiom bluas la ĉiel'“, diris eĉ ne ul'.
Se surbenken pluvis mi, iĝis nura fuĝpostul'.

Iam volas ĉiu ja for el sia haŭt',
iam li pensas ĝin, eĉ se sen laŭt'.
Iam volas ĉiu ja for el sia haŭt',
iam li pensas ĝin, eĉ se sen laŭt'.

Aŭdis eĉ ne iu min pro l' belo de la tago
Se surbenken pluvis mi, iĝis rozimago.
Saltis mia voĉ' ĉe l' sunsubira bru'
laŭ bel' de rozovago.
Aĥ, surbenken pluvis mi, sed mortis mia blu'
kaj mia tago,
aĥ, surbenken pluvis mi, sed mortis mia blu'
kaj mia tago.





Kategooriad: Esperanto

Wolgang Borchert / Bayon : Provu (rimpoemtraduko + kanto)

Reede, 03/20/2015 - 16:43






Wolfgang Borchert
Provu


Iru mezen de la pluvo.
Fidu pri la benopruvo.
Revu en susura lul' ;
provu esti do bonul' !

Iru mezen de la vent'.
Fidu pri infana sent' -
Ŝtorm' eniru por stimul' ;
provu esti do bonul' !

Iru en la fajran flamon,
sentu al la monstro amon
en la ruĝ' de l' kora brul'.
Provu esti do bonul' !

Trad. Cezar




Wolfgang Borchert
Versuch es


Stell dich mitten in den Regen,
glaub an seinen Tropfensegen
spinn dich in das Rauschen ein
und versuche gut zu sein !

Stell dich mitten in den Wind,
glaub an ihn und sei ein Kind -
lass den Sturm in dich hinein
und versuche gut zu sein !

Stell dich mitten in das Feuer,
liebe dieses Ungeheuer
in des Herzens rotem Wein -
und versuche gut zu sein !

Kategooriad: Esperanto

Cezar : Dekutimigo de la lekado de tranĉiloj (prozpoemo)

Neljap, 03/19/2015 - 14:03


Cezar
Dekutimigo de la lekado de tranĉiloj


Ni, la biciklintoj,
la nedisigebla duopo,
sidas pace enombre de
maljuna kverko antaŭ la ekskursa
restoracio „Kverelarbaro",
ĉar la lokoj sub la sunombreloj
pro Pentekosto jam ĉiuj estas
okupitaj.

Ni ambaŭ trinkas bieron.
Donjo la saksan "Radeberger"
kaj mi la tritikan bieron
"Franciskano", kiun mi
trinkadas kun plezuro,
de kiam mi gustumis ĝin
je la unua fojo en kooperativo
de franciskaj monaĥoj
ie en la Rhoen-montaro.

(De tie mi kunprenis
sur preĝeja folio
la sunkantadon
de Franco de Assisi.)

Kaj efektive,
La suno ridas al ni.
La juna kelnerino,
kiu konas nin kiel
oftajn biciklantajn gastojn,
same jam elfore ridetas.

Jen, ĝuste en la momento,
kiam la kelnerino alvenis,
mia kara subite diras
sufiĉe laŭte al mi :
"Sed la lekadon mi bele
dekutimigis al vi."

Ŝi ridetas ĉe tio sian
plej belan rikanan rideton al mi,
preskaŭ suspektige.

Mi respondas rikane : "Kiun ?"
Ŝi : "Hehe, kial kiun ?"
Mi pri tio tute naive diras :
"Kiun lekadon vi celas,
Donjeto ?"

La kelnerino
kiu staras kiel
naiva ŝafido,
tamen ege plezuriĝas
pri nia dialogo.

Donjo respondas kun ridego :
"La lekadon de la tranĉilo kompreneble,
kion alian vi pensas !?"

„Aĥ, tiun, ĉu vere“, mi respondas seke.
„Tion mi devos noti al mi, ke vi
dekutimigis al mi la lekadon de tranĉiloj,
el tio mi faros poemon.“

Mi denove rikanas.

Ŝi tuj serĉas krajonon
en sia ruĝa dorsosako,
sed ne notkajeron.
Tial mi skribas
tiun poemon
pri la dekutumigo
de mia lekado
de tranĉiloj
kaj de aliaj aferoj
en la adresaron
de la E-kalendaro,
kie ankoraŭ estas
sufiĉe da loko.

Post la fino de la notado,
kiam ni jam trinkis
nian bieron kaj mi krome
manĝis la bonege gustantan
"Soljanka-supon", kiu cetere
transvivis la politikajn ŝanĝojn
sen iuj obstakloj, mi donas
al la linda juna kelnerino
ĉiujn miajn cendojn,
kiujn mi havas en la monujo,
pri kio ŝi videble tre ĝojas.
Verŝajne ne tiom pro
la cendoj mem, sed pro
la grandanima gesto.

Kaj mi pensas iomete frivole,
ke mi volonte foje, hm...

Sed Donjo rigardas min tute
spiritĉeeste, ŝi kompreneble scias,
kion mi ĝuste pensis.
"Prefere ne, kara",
ŝi diras amuziĝante.
„Restu fidela al ni.“

"Kion vi pensas pri mi",
mi diras iomete melankolie,
"mi ja eĉ ne pensas
pri kontraŭetikedaj aferoj,
Donjeto !?"

„Nu, ekstaru do kaj bridu
vian flirtemon“, ŝi diras nur seke.

Sed sur ŝiaj lipoj ekmontriĝas
subite delikate aludema rideto,
kiu esprimas tion, kio vespere
atendeblos.





Kategooriad: Esperanto

Cezar : Tro malfrue ? (prozpoemo)

Kol, 03/18/2015 - 14:27
/>


Cezar
Tro malfrue ?


Kaj tiam iam venos subite la momento,
kiam ni staros antaŭ ni mem.
Ni rigardos nin por momento sen iluzioj,
sen la kutimaj "etaj" mensogoj,
kiuj laŭdire necesas
por povi vivi.

Kvazaŭ turniĝinte
al la spegulo de l' vero
ni demandos nin :
Kion mi faris por mi ?
Kion mi faris por la aliaj ?
Ĉu mi devas honti ?
Ĉu mi estas superflua ?
Ĉu mi estas malica ?
Ĉu mi povas esti
kontenta pri mi ?

Kaj se ni tiam devos respondi,
ke ni nur transvivis,
ke ni nur eluzis aliajn,
ke ni estas ridindaj cinikuloj,
kiuj malamas la homojn,
ke ni ĉiam estis solaj,
kaj ke ni tute ne scias,
por kio ni vivas,
ĉar ni estas
tute sen espero,
jen ni evidente
fuŝis nian vivon,
kiu pro hazardo
kaj kosmaj kaŭzoj
estis donita al ni.

Jen fariĝas tempo
ŝanĝi tion, unue
kaj tre decide
per la ŝanĝo
de la pensdirekto...

Poste kaj samtempe
tute reale...

Jen ni grimpu do
al la alia flanko
de la barikado.

Tio ne estas afero
de nia aĝo, tute ne.
Por fari la ĝustan,
estas neniam
tro malfrue.

La homoj
sur la alia flanko
atendas nin.


Kategooriad: Esperanto

Cezar : Buntaj teleroj (prozpoemo)

Kol, 03/18/2015 - 12:17






Cezar
Buntaj teleroj


Ni sidas en Pahna ĉe Frohburg
en kampadejo por ruldometoj
sub unu el la aceroj
kaj matenmanĝas.

Ambaŭ ni ankoraŭ baraktas
kontraŭ certa dormemo.
Sed nun mi hazarde ekvidas,
spite al mia tro ofta blindemo,
la sunon sur la kartona telero
de mia neeldorminta Donjo,
la suno preskaŭ tiel belas
kiel la reala suno en la blua ĉielo
super ni.

Hieraŭ vespere ni trinkis
tro da biero kaj sekan ruĝan vinon
kun niaj najbaroj, kiam ni babilis
post la kartludado ankoraŭ
pri la tempo, kiam GDR
ankoraŭ ekzistis kaj
kiam mi studis en Halle
marksisman-leninisman
filozofion.

Krome mi ankoraŭ sentis la bicikladon
de la antaŭa tago en miaj rigidaj membroj.
Sed nun mi rigardas
ankaŭ mian kartonan teleron
kaj vidas tie amuzigajn
infanecajn desegnaĵojn
de enamiĝinta paro sur multaj
momentbildoj :
La ridanta stria vireto
veturas per rulŝuoj
kaj kun koro surmane.

Alia portas florojn kun amletero
aŭ grandegan florpoton
aŭ... kion ajn - al ŝi !

Ŝi etendas feliĉe la brakojn,
flaras la odoron de ruĝa rozo.
Blanka suno ridas sur la flava telero
kun ruĝa koro ĉe la telerorando.
Nigrablanka hundeto sidas tute
neagresive apude.

La ama geo promenante
tenas reciproke manon,
inter floroj sur somera herbejo.

Subite mi ekkomprenas.
Jen ja Donjo kaj mi !

Kion diri ?
Mi estas tuŝita,
mia aĉa dormemo subite forflugis,
kaj mi ekridetas.

Mi montras ĝin al Donjo,
kaj ankaŭ ŝi ekbrilas
per sia plej ĉarma rideto.

La artaj buntaj teleroj helpis nin
ne esti plu tiom grumblaj
frumatene en nia rifuĝejo
proksime de lago,
ĉe nia malgranda
ronda kaj blanka
matenmanĝotablo.

Nu, kaj kiu en iu superbazaro
elektis la buntajn telerojn ?

Kompreneble mi mem,
la familia respondeculo
por artaj aferoj.

Sed mi volonte koncedas,
ke mi tiam rigardis
la buntajn kartonajn
teleretojn nur tre supraĵe,
kvazaŭ subkonscie.
Sed mia subkonscio
evidente funkciis tute bone.

Nu, kion diri ?
La buntaj teleroj estas faritaj
de veraj artistoj,
ĉar ili revekis ameman senton en ni,
kion pli bonan la arto povus atingi
ol fortigi la amon en la homoj, ĉu ?

Arto havu lokon ne unuavice en muzeoj,
sed en niaj koroj.
Kategooriad: Esperanto

Jean Ziegler Pri "natura selekto" laŭ simbolriĉa tombejo en Salvador Bahia, Brazilo

Esmasp, 03/16/2015 - 15:04


Jean Ziegler
Pri "natura selekto" laŭ simbolriĉa tombejo en Salvador Bahia, Brazilo



eltiraĵo el la libro „Kiel la malsato venas en la mondon - Interparolado kun mia filo“-


Mi memoras pri suna posttagmezo en la urbo Salvador de Bahia nordoriente de Brazilo. En akompano de la dekano de la medicima fakultato Orlando, Castro-Lima, edukita viro, kiu persiste batalas kontraŭ la maltroa nutrado de la homoj de la sertão, mi vizitis la tiean tombejon. En Bahia la Campo Santo etendiĝas sur mirinda monteto en la kvartalo Libertade. La maro estas proksima. Kaj ĉiam ĉirkaŭludas freŝa brizo la brikojn de la kapelo. La Campo Santo , la Kampo Sankta, imprese atributas la socian tavoligon de la mortintoj, ekzistantan de praaj tempoj. Ĝi konsistas el multaj sekcioj. Sur la remparoj el tero leviĝas la pompaj maŭzoleoj de la mortintaj anoj de la oligarĥio, kiuj konsistas el nigra kaj rozkolora marmoro. Ili entenas la mortajn korpojn de sukerbaronoj, de mondumaj kuracistoj, de grandaj bestbredistoj kaj de sklavkomercistoj.Iliaj edzinoj kutime ankaŭ postmorte estas subigataj, entombigitaj en aldona konstruaĵo. Por plua nuanco prezentiĝas la tombejoj de la eksterlandaj plantistoj, de la germanaj kaj svisaj mastroj pri la kakaoplantejoj de Ileus kaj la tabakplantejoj en la valo Paraguaçu. Por nemiskompreneble klarigi, ke en ilaj vejnoj ne fluas eĉ nur guteto da nigra aŭ indiĝena sango, ili konstruas siajn templojn en la ombro de gigantaj arboj en deca distanco al la monteto de la indiĝena oligarĥio. Muro kaj portalo disigas ambaŭ grupojn, kiuj pliriĉigis sin je la sama subpremo.

Sur la meza monteto troviĝas la tomboj de la burĝa meztavolo kaj sub ili tiuj de la etaj kaj etetaj komercistoj. Ĉi tie la inskriboj estas jam pli ŝpareme faritaj, la veraj aŭ eltrovitaj genealogiaj arboj estas pli mallongaj kaj „palacoj“ raraj. Ĝenerale tie kovras simpla, sed tre granda plato la tombejon de la mortintoj. Anstataŭ blankaj anĝelskulptaĵoj kaj bronzobustoj de la mortintoj sovaĝe kreskadas tie buntaj plastikfloroj.

La grandaj bestbredistoj el la sertão, la Coronels de Tierra de Sant' Ana kaj la sukerbaronoj de la Reconcavo, kiuj mortis sur siaj terposedaĵoj, lasas transigi sin per testamenta instrukcio en la familian maŭzoleon alte super la maro. Sed la mortintoj de la meza tavolo aŭ de la etburĝoj apenaŭ voĵaĝas. Ĉu estas lebanona komercisto, ĉu subestro kun mestiza sango, oficiro, policano aŭ komercisto, ili estas tiel entombigitaj kiel ili vivis, je respektoplena distanco al la potenculoj. Vojo kaj plua muro disigas supran parton de la monteto de la terasoj, kiuj etendiĝas sur la malsupra deklivo ĝis malsupren al la maro. Ĉe la rando de la abismoj, troviĝas finfine inter arbustaĵoj en la seka ruĝa tero, sen ĉirkaŭbaraĵo, kaj tute sen tomba ornamo la sennombreblaj anonimaj viktimoj de ĉiama maltroa nutrado kaj de revenantaj grandaj malsatplagoj. Estas malsekura tombejo, se oni entute uzu la nomon por tio. Dum nia vizito nigraj laboristoj hakadis en tiu tereno en la tero. Mi vidis kiel ili forpelis la serpentojn, elŝiris fiherbojn kaj tiam trafosis la teron. Ili eligis kraniojn , brak- kaj gambostojn de homoj, kiuj estis en la tero nur kelkajn jarojn aŭ eĉ nur dum kelkaj monatoj, ili frakasis ilin per ŝoveliloj kaj ĵetis sur puŝĉarojn. Oni transportis la ostojn en angulon de la tereno, kie estas forno por forbruligi ilin. Ilian cindron oni fine disĵetis en la venton.

Orlando Castro-Lima observis la ŝercantajn nigrajn laboristojn, gaje farantajn sian laboron, kies muskoloj brilis pro ŝvito, poste li rigardis la fornon, en kiu forbrulis la ostoj de la malsatmortintoj. Pripenseme li tiam diris : „Ĉi tie vi povas vidi tute klare, kion signifas natura selekto.“

Ĉu natura selekto ? Jam la nura esprimo estas protestiga. Kaj tamen ĝi neesprimite kunsonas en multnombraj diskutrondoj. Mi aŭskultis la esprimon nenombreble ofte en multaj diskutoj en universitatoj, en konferencoj en la Palais des Nations en Ĝenevo aŭ en la kuro de privataj interparoladoj kun respondeculoj de WFP(Monda Nutrada Programo), de FAO (Nutrada kaj Agrikultura Organizo) kaj de UNO (Unuiĝintaj Nacioj). La fataleco de la malsato estas komprenata kiel taŭga rimedo kontraŭ la troloĝateco de la planedo Tero. La malsato estas rigardata kiel ilo de la naskokontrolado. La plej fortaj transvivas.La malfortuloj mortas. Jen la „natura selekto“. Ankaŭ la granda Darvino uzis tiun nocion, sed la ideo implikas nekonscian rasismon.

tradukis Cezar

Bonvolu klaki : Sertão kaj Cemitério Campo Santo (Tombejo Sankta Kampo en la urbo Salvador de Bahia)

Kategooriad: Esperanto

Ili havas pli da potenco ol iam ajn posedis imperiestro (Jean Ziegler en la jaro 2005 en intervjuo pri sia libro „La imperio de la hontindego“)

Esmasp, 03/16/2015 - 13:21



Ili havas pli da potenco ol iam ajn posedis imperiestro


Jean Ziegler pri sia libro „La imperio de la hontindego“

La svisa sociologo kaj politikisto Jean Ziegler (71) , supre sur la foto) estas de la jaro 2001 speciala raportisto de la komisiono pri homrajtoj de UNO pri la rajto je nutraĵoj kaj membro de UNO-Task Force por humaneca helpo en Irako. Ĝis la jaro 1999 li estis preskaŭ tridek jarojn parlamentano de la nacia konsilio de la Socialdemokratia Partio de Svisio. En la jaro 2003 li frapegis la atenton per sia libro „La novaj mastroj de la mondo kaj iliaj kontraŭuloj. Kun la ĵus publikita volumo „La imperio de la hontintego“ -anoncitaj estas eldonoj en 14 lingvoj – li daŭrigas sian kritikon pri la tutmondigo.

Kun prof. Ziegler parolis Jochen Reinert.

Oni rigardas vin kiel unu el la plej akralangaj kritikistoj de la „tutmondigita rabobesta kapitalismo. Vi atakis bankojn kaj la grandajn konzernojn kaj engaĝis vin por la malsatuloj. Ĉu oni metis tion en vian lulilon ?

Ne, tute ne. Mia engaĝo estas la sekvo de bazaj travivaĵoj en Afriko. Tuj post la murdigo de Patrice (Patris) Lumumba mi laboris certan tempon kiel oficisto de UNO por Kongo kaj travivis tie ĝis tiam por mi neimageblan mizeron kaj subigon.La institucio UNO havis sian rezidejon en la hotelo Royal. Sub la fenestroj ripetiĝis ĉiuvespere je krepuskiĝo la sama spektaklo. Longaj vicoj de malsatantaj infanoj el la antaŭurboj de Kinŝaso moviĝis en la direkto al la barikadoj, kiujn gardis gurkhanoj. La nigraj infanoj ne rajtis enpaŝi en la blankulan enklavon ; eĉ la almozpetado estis malpermesita al ili. Post la latbarilo jen la gurkhanoj Unu el ili levis de tempo al tempo sian maŝinpafilon en la ĉielon. Salvo krake eksonis, sed la elmalsatigitaj infanoj moviĝis plu. Ĉe la baraĵo la plej multaj el ili renversiĝis. Aliaj ĵetis sin per lasta fortostreĉo kontraŭ la dorndrata baraĵo kaj firmkroĉiĝis je ĝi, kaj aliaj refalis kun malfermaj brakoj sur la straton. Ĝis mia vivofino mi ne forgesos la aspekton de iliaj okuloj.

La infanoj mortis sub la okuloj de ĉiuj ?

Jes, kiel fajna pluvo softa muziko fluis laŭ la blankaj fasadoj de la hotelkonstruaĵo malsupren, sub la lustro en la interno iu ambasadoro akceptis iun negociston el iu eŭropa lando. Tiu levis sian ĉampanglason kaj laŭdis per troige solenaj vortoj la civilizigan mision de la okcidento en Kongo. Kun nazo premita al la fenestro mi vidis morti la infanojn. La neskueblaj gurkhoj, kiuj staris kun la dorso al la konstruaĵo, limigis sin je tio tiam kaj tiam per kolbo de fusilo draŝi sur la kapetojn , kiuj kun kvazaŭ superhoma streĉiĝo de tempo al tempo aperis super la barikadoj. Aliaj soldatoj, kiuj estis ekipitaj nur per ponardo, liberigis la mortantajn infanojn el la dorndratoj, en kiu ili estis firmkroĉiĝintaj, per tio, ke ili deigis iliajn fingrojn per tranĉilpinto. Poste ili ĵetis la senvivajn korpojn sur la straton. En tiu momento mi ĵuris al mi neniam denove – ankaŭ ne hazarde – esti sur la flanko de la ekzekutistoj.

Kiel juna viro vi volis iri al Kubo, ĉu ?


Estis nokto en aprilo en la jaro 1964. Jaron antaŭe mi estis rondvojaĝinta kun la grupo Clarté en Kubo. Mi volis reveni tien, por vivi tie. La kuba delegacio, gvidata de Che Guevara, pro la la unua sukerkonferenco en Ĝenevo enloĝiĝis en la hotelo Intercontinental, en la komunumo Petit-Saconnex. Dekdu kubanoj kune loĝis en tri ĉambroj en la sepa etaĝo. Mi petis ilin pri donaco. Ni diskutis la tutan nokton. En la oriento super la Mont Blanc ekmateniĝis jam. Sube vekiĝis la urbo. Ĉirkaŭ la lagogolfo, trempita en laktecan lumon iom post iom estingiĝis la koloraj neonŝildoj de la bankoj kaj asekuraj kompanioj kaj famaj juvelistoj. En sia olivverda uniformjako la magra Che staris ĉe la fenestro. Li vokis min al si kaj diris per sia ĉiam iom raŭka voĉo : 'Ĉu vi vidas tiun urbon ?... Ĉi tie vi estas en la cerbo de la monstro ! Kion plian vi volas ?. Via batalkampo estas ĉi tie.'
Lia kruda kaj definitiva rifuzo de mia deziro elmigri ofendis min. Mi estis konvinkita, ke la argentinano dubas pri mia revolucia engaĝo aŭ pri miaj kapabloj. Sed Che kompreneble pravis.

En via libro „La imperio de la hontindego“ vi priskribas tiun monstron kiel „novan klason de feŭdaj regantoj, la kosmokratojn de la grandaj konzernoj“.

Tiuj novaj feŭdistoj havas pli da potenco ol iam posedis imperiestro, reĝo aŭ papo. En la jaro 2004 la kvincent plej grandaj konzernoj kontrolis kvindek du procentojn de la monda socialprodukto. Ilia sola agomaksimo estas la profitmaksimumigo. Ilia profitavido estas senlima. Ilia ekonomia milito inter si kaj kontraŭ la popoloj estas permanenta. Ili evoluigis mondvastan sistemon de struktureca perforto. Cent kaj kvardek jarojn antaŭ la naskiĝo de Kristo, la romia batalestro Cornelius Scipio Aemilianus Karthago (Kornelio Scipio Emiliano Kartago) komplete detruis kaj ebenigis Kartagon kaj murdigis multajn el ĝiaj sepcent mil loĝantoj. Sed post lia reveno en Romo li denove estis submetita al la „ius gentium“, al la jura sistemo, kiu regulis la rilatojn de Romo al aliaj popoloj. Sed nun regas la ekstrema perforto permanente. Ne temas plu pri preterpasanta „malheligo de la prudento“, kiel Max Horkheimer (Maks Horkhejmero) komprenis tion.

Kial vi elektis kiel elirpunkton de via kritiko la Francan Revolucion ?

Kun la kolapso de la ŝtatsocialismo kaj la rifuzo de la marksismo ligita al tiu, ekestis granda spirita vakuo - ankaŭ ĉe la maldekstrularo. Granda parto de la eŭropa kolektiva konscio estis surŝutita. La libro volas montri la ekfektivan horizonton de la historio, la grandan Tempon de la Klarigo, kiu postulis la homajn rajtojn, el kiuj multaj plu atendas sian efektivigon – la rajto pri vivo, pri libero, pri indo, sed ne laste ankaŭ la rajto je strebado al feliĉo, kiu estis fiksita en la preamblo de la Sendependeca Klarigo de Usono. En la dekoka jarcento tio estis pura utopio, sed nun la homaro disponas ankaŭ pri la materiaj rimedoj efektivigi tiujn rajtojn. Sed samtempe malsato kaj mizero ampleksiĝis pli terure ol en ĉiu alia epoko de la homaro. Kvankam la Franca Revolucio estis la decida mortopuŝo por la feŭda sistemo, nun komenciĝis refeŭdismigo de la mondo : la transnaciaj konzernoj etendas sian potencon trans la tutan planedon Tero.

Vi alvokas ĉiam denove la francajn revoluciulojn Babeuf (Babef), Saint-Just (Sankt Just) kaj Jaques Roux (Jakvo Ru) kiel ĉefatestantojn kontraŭ la novaj regantoj de la mondo.


La Franca Revolucio havis jam propran maldekstran opozicion – fontojn, kiujn mi denove liberigis. Saint Just (Sankt Just) deklaris, ke civilaj kaj politikaj homrajtoj taŭgas nenion sen socialaj kaj ekonomiaj homrajtoj. Roux vokis al la konvento : „ la libero estas vanta cerbofantomo, se unu klaso senpunate povas elmasatigi aliajn.“ Tio validas nun pli ol iam. En Argentinio, Brazilo kaj en aliaj landoj de Sud-Ameriko estas demokratio, sed la malsato kreskas. Tio ne signifas, ke demokratio kaj politikaj homrajtoj estas malĝustaj, sed ke ili estas tute nesufiĉaj. Tial la batalo por ekonomiaj, socialaj kaj kulturaj rajtoj estas nerezignebla.

Kion vi esperas ĉe tio pri la Unuiĝintaj Nacioj ?

UNO dum jardekoj leĝigis multajn gravajn konvenciojn, speciale ankaŭ pri homrajtoj. Se oni rigardas la tekstojn, oni vidas, ke la rajto pri humaneco senĉese evoluiĝas. Sed en la realeco pli kaj pli da baroj en la internacia rajto estas ŝiritaj teren. La plej juna ekzemplo. La nova usona ambasadoro John Bolton volas adaptigi la konvencion pri torturoj al la novaj praktikoj de Usono kontraŭ la teroro. La torturoj estu denove difinataj. Nur la restanta kripligo de prizonulo restu malpermesita. UNO mem estas nun ege malfortigita. La novaj feŭdistoj dependas nek de la ŝtatoj nek de UNO. La Mondkomerca Organizo, la Mondbanko kaj la Internacia Fonduso pri Mono sufiĉas al ili kiel servopretaj solduloj de siaj strategioj. En tiu ĉi jaro la Unuiĝintaj Nacioj festis sian sesdekan naskiĝtagon, sed bone eblas, ke ili ne longe transvivos ĝin.

Kial vi tamen transprenis la oficon de precipa raportisto de UNO pri la rajto je nutraĵoj ?

Certe, la influebloj en tiu ĉi ofico estas etaj. Sed mi vidis ankaŭ la bonŝancon uzi la ekonomiajn kaj socialajn rajtojn kvazaŭ armilo kontraŭ la imperion. ĉiukaze mi povas krei per miaj UNO-raportoj – la kvinan mi prezentos je la dudeksepa oktobro en Nov-Jorko – transparenton pri la sekvoj de la regado de la novaj feŭdaj mastroj. La nombro de la homoj, kiuj suferas pro malsato kreskas en ĉiu jaro. ĉu ĵus en Nigerio, ĉu en Mongolio aŭ en la okupitaj palestinaj teritorioj . Ĉie mi travivis la ĉiutagan masakron per malsato. Centmil homoj mortas ĉiutage pro malsato aŭ ĝiaj senperaj sekvoj – plej ofte en la cent kaj dudekdu landoj de la Tria Mondo, en kiuj vivas 4,8 (kvar komo ok) miliardoj da homoj. Malsato fariĝis amasneniigilo. Kaj tamen konstatas la sama raporto pri la monda nutrado, kiu prezentas tiujn viktimajn nombrojn, ke la monda agrarekonomio en sia nuna evoluŝtupo povus nutradi sen problemoj dekdu miliardojn da homoj, la duoblon de la aktuala mondloĝantaro – ĉe po 2700 kalorioj ĉiutage . Ne ekzistas fatala sorto. Infano, kiu mortis pro malsato estas murdita. La mondordo de la tutmondigita rabobestkapitalismo ne nur murdas, ĝi estas ankaŭ absurda. ĝi mortigas, sed ĝi mortigas sen bezono.

Ĉu vi pensas, ke la jarmila celo – duonigo de la parto de la monda loĝantaro, kiu suferas pro ekstremaj malriĉo kaj malsato – estos atingita ĝis la jaro 2015 ?


Ne, malriĉo kaj malsato pli kaj pli kreskas anstataŭ tio, ke ili malpliiĝas. Rigardu la homamasiĝon en la hispana enklavo Melilla. ĉu en Nigerio, Malio, Senegalio aŭ Maŭritanio – multaj familoj aŭ vilaĝoj ne plu vidas alian elirvojon el la mizero krom sendi siajn junajn virojn al Eŭropo. Ili kolektas monon por ili, kun la espero, ke tiuj povas trapasi la longan vojon tra la Saharo kaj povas grimpi trans la dorndratajn baraĵojn.

Kion Eŭropa Unio devus fari por la solvado de la fuĝintokrizo ?

En 2004 pagis la industriaj ŝtatoj al siaj kamaparanoj 394 milardojn da dolaroj por la produkatado kaj la eksporto... preskaŭ duono de miliardo da dolaroj ĉiutage ! Sur la foirplaco de la senegala ĉefurbo Dakaro oni povas aĉeti eŭropajn fruktojn kaj legomojn por triono de la prezo de la indiĝenaj fruktoj kaj legomoj. La eŭropa dumpingopolitiko dezertigas la afrikan agrarkonomion. EU devus forigi siajn gigantajn agrarsubvenciojn, kaj malaltigi la importbarojn por varoj kaj frajtaĵoj el afrikaj landoj kaj nuligi la ŝuldojn de la evoluaj landoj. La homoj devas trovi en siaj landoj enspezon homindan – sed ne per almozoj. Dume la industriaj landoj en la jaro 2003 helpis al la Tria Mondo per ŝtataj evoluelspezoj kun amplekso de kvindek kvar dolarmiliardoj, la samaj landoj devis transĝiri kvarcent tridek ses miliardojn dolarajn por ŝuldoj. Do, ne tiom gravas doni pli da mono al la homoj de la Tria Mondo, sed pli gravas malpli ŝteli de ili.

Kiel UNO-komisiito vi sufiĉe ofte havis debatojn kun tiuj novaj feŭdaj mastroj.

Ili ĉiuj gloras la samajn ilojn : oni devu privatigi. Ili timemas abundon kaj disponigeblon de varoj, ĉar tio influas la maksimuman profiton. Ili nun volas regi ankaŭ pri la naturo, antaŭ ĉio pri la akvofontoj, kaj pri vivo – ili volas patentigi la genetikajn ecojn de plantoj kaj de bestoj nur por la propra utilo.

La kosmokratoj mem ne havas trupojn. Sed ili posedas – tiel vi skribas – fakte armitan brakon : la usonan ŝtatadministradon.

La rabatako al Irako marde de 2003 montras tion tute evidente. Ni rigardu por momento la personaron : Condolezza Rice (Kondoleza Rajz), estis, antaŭ ol ŝi avancis en Vaŝingtono, direktorino de Chevron (Ĉevron) , Bush elgajnis sian posedon en la naftoindustrio. Rumsfeld estis ĉe Texaco (Teksako) kaj Cheney ĉe Haliburton. La Irak-milito estas la rekta plenumo de la konzernstrategio de la naftokompanioj. La rezulto estas preskaŭ dumil mortaj usonaj soldatoj kaj cent sesdek mil civilistoj kaj soldatoj el Irako, kiuj mortis de la komenco ĝis julio de tiu ĉi jaro en la milito aŭ pro ties sekvoj. Sed Irako havas ja la duan rangon en la mondo, se temas pri la naftorezervoj:cent dekdu miliardoj da barelplenoj.

La brazila prezidanto Lula aperas en via libro kiel granda lumfiguro.

Lula estas por mi granda espero. En Brazilo ekis demokrata, kontraŭkapitalista revolucio, kiu grandskale decidos pri la estonteco de la kontraŭkapitalisma popolmovado en la tuta mondo. Kun la programo „fome zero“ ! (malsato nula) Lula volas forigi la malsaton. Kvardek kvar milionoj el la cent okdek du milionoj da brazilanoj estas permanente kaj grave maltronutrataj. Sed Lula antaŭ ĉio heredis de la militdiktaturo eksterlandan ŝuldon, kiu havas amplekson de ducent kvardek du dolaraj miliardoj. La pagado de la ŝuldoj malhelpas la batalon kontraŭ la malsato. En la Laborista Partio jam leviĝis indigno. Lula troviĝas en tute malbona kaj komplika situacio, li bezonas nian solidarecon.

Kun granda simpatio vi citas Babeuf-on pri la necesa detronigo de ĉiuj malnovaj barbaraj institucioj - ĉu utopio ?

Ne, se la viktimoj de la barbara tutmondigo fariĝas aktivaj formantoj de sia sorto. Kun mia libro mi volas helpi ekigi tiun procedon, kiu povus kunflui en ribelon de alianciĝintaj aŭtonomaj fortoj de planeda civilsocio, kiu skize jam aperas. Mia libro volas esti armilo en tiu ĉi batalo. En mia oficejo en Ĝenevo pendas foto. Ĝi montras la verkiston Bertolt Brecht sidanta sur parkbenko en Berlino, kun libro en la mano. Sub tio estas skribita : „Bertolt Brecht – armita“.

Tradukis Cezar

El la gazeto Neues Deutschland (Nova Germanio), el la semajnfina eldono 15-a ĝis 16-a de oktobro en 2005, paĝo 3, kie tiu intervjuo unue estis publikita, kun la afabla permeso de Detlef D. Pries, redaktoro por la sekcio „eksterlando“.


Kategooriad: Esperanto

León Felipe (1884-1968) : Mi konas ĉiujn fabelojn (prozpoemtraduko)

Laup, 03/14/2015 - 14:38


León Felipe
(1884-1968)


Mi konas ĉiujn fabelojn


Efektive, mi ne multon scias.
Nur kion mi vidas mi diras.
Kaj mi vidis :
ke la lulilon de l' homo balancas fabeloj...
ke la angor-kriojn de l' homo sufokas fabeloj...
ke la ploradon de l' homo ŝtopas fabeloj...
ke la ostojn de l' homo enfosas fabeloj...
kaj, ke la timo de l' homo...
inventis ĉiam fabelon.
Efektive, mi apenaŭ ion scias.
Sed oni min dormigis per ĉiaj fabeloj...
kaj mi konas ĉiujn fabelojn.

tradukis Fernando de Diego

detajpis kaj ilustris Donjo & Cezar
el Sennaciulo n-ro 1-2, 2015



Kategooriad: Esperanto

Biciklado, specifa rilato al tempo kaj spaco

Laup, 03/14/2015 - 13:07

BICIKLADO,
SPECIFA RILATO AL
TEMPO KAJ SPACO





Multaj aŭtoroj konsideras, ke la biciklanto malvolvas intimajn rilatojn al spaco kaj tempo, iomete kiel la piediranto kaj malkiel la aŭtanto.

Eblas konsideri la biciklanton kiel piediranton sur radoj, kapablan rapide malkovri teritorion multe pli larĝan, kaj samtempe preskaŭ tuj halti kaj reiĝi piediranto ekde kiam aperas okazo. Li ankaŭ povas vojerari, kaj tuj decidi retroiri. La aŭtanto efektive profitas agadradiuson multe pli grandan, sed ne facile povas halti ĉie kaj retroiri. Kiel la piediranto, la biciklanto senpere rilatas al sia ĉirkaŭo : li plene kaj daŭre uzas ĉiujn siajn sensojn. Lia vido estas ĉiudirekta, sen vidomanka angulo, li tridimensie profitas la urbon : ĝiaj vidaĵo, monumentoj, vendejoj, ĉielo, pasantoj... Lia aŭdo, malembarasita je la senĉesa bruo de tute proksima motoro, kapablas distingi, el la ĝenerala konfuzbruo de konversacioj, birdokantojn aŭ suspektindajn bruojn. Lia flaro akriĝas per la printempaj odoroj aŭ kripliĝas pro poluaĵoj. Lia tuŝado ekzerciĝas spertante diversajn vetertipojn : malvarmon, mildon, varmon, ventbloveton, venton, pluvon, neĝon... Eĉ lia gustumo vigliĝas pro apetitveka penado. Male, la aŭtanto havas, kun la ĉirkaŭajo, nur vidan kontakton limigitan de la stirejo kaj aŭdpercepton obtuzigitan de la veturila son-izolo.

La biciklanto unuiĝas kun sia veturilo – plilongigo de lia ostaro – movante siajn plej potencajn muskolojn por antaŭeniri, kvankam sidante. Li konstante elprovas siajn fiziologiajn kapablojn kaj limojn laŭ la distanco kaj la reliefo alfrontotaj. Li senĉese laŭgradigas sian penon por pluteni regulan rapidecon kaj akurate atingi la celitan lokon. Kvankam lia veturtempo foje estas pli longa ol tiu de la aŭtanto, ĝi ĝenerale estas malpli dubeŝanca, ĉar la biciklanto evitas trafikstopiĝojn kaj lin ĝenas nur la gravaj neantaŭviditaj veterkondiĉoj (ventego, ekpluvego, glatiso) bonŝance maloftaj. Hodiaŭ, dum triumfas la nerealaj mondoj, male la biciklanto plene estas en la realo.

EI Frédéric Héran, Le retour de la
bicyclette [La reveno de I' biciklo],
eld. La Découverte, Parizo, FR,
majo 2014, tradukis Diana Riŝar


Donjo & Cezar skanis la artikolon
el Sennaciulo, n-ro 1-2, 2015



Kategooriad: Esperanto

Citaĵoj de Roger Bacon

Esmasp, 03/09/2015 - 23:54



Citaĵoj de Roger Bacon

* 1214 – 1294

Jen angla franciskano, natursciencisto kaj filozofo, multflanka erudito, kiu disigis la teologion de la filozofio, jen la viro, kiu certe plej forte influis la enhavon de la konata filmo : "En la nomo de la rozo", kun frato Vilhelmo en la ĉefrolo.


Antaŭ ĉio oni devas atenti pri tio, ke la monaj trezoroj de ŝtato ne transiru en la manojn de malmultaj. Alikaze ŝtato povus posedi grandan nacian posedon kaj tamen mizere suferus. Ĉar mono similas al sterko, kiu utilas nur tiukaze, se oni disvastigas ĝin. Oni atingas tion antaŭ ĉio per subpremo aŭ rigora bridado de la detruanta uzurista branĉo, de monopoloj, latifundioj ktp.

Sed mi scias, ke oni povas nek jugi nek malkovri ion novan pri raraj kaj okulfrapaj aĵoj, se oni ne esploris kaj trovis antaŭe la kaŭzojn de la kutima irado de aĵo kaj la kaŭzojn de tiuj kaŭzoj.

Evidentaj kaj okulfrapaj virtoj estigas laŭdon ; sed ne ekzistas sekretaj virtoj, kiuj estigas feliĉon.

Se fie akordita homo kun decidemo pensas pri tio damaĝi al iu alia, se li vehemente avidas tion, tion fikse intencas kaj firme estas konvinkita, ke li povos damaĝi al li, ĝi ne estas pridubebla, ke la naturo obeos al la intenco de ties volo.

Fonto : Opus Maius

Certas, ke nenio detruas la reputacion tiom, kiom malregula kaj maltaŭga sangado ĉe la uzado de perforto, kies premo estas jen tro forta kaj jen tro malforta.

La ambicio similas al la galo, suko en la homa korpo, kiu faras la homon agema, persista, atenta kaj agema, tiom longe, kiom ne estas ŝtopitaj la eliroj. Sed se tiel estas, ĉar ĝi ne havas la necesan elfluejon, li fariĝas bruligema kaj per tio malica kaj venena.

Dum la feliĉo malkaŝiĝas ja plej forte la malvirto, sed dum, malfeliĉo la virto.

Fonto : Pri la malfeliĉo


Oni konstruos ŝipojn sen rudroj, tiel, ke la plej grandaj estos stireblaj de unu viro. Kaj nekredeble rapidajn veturilojn, antaŭ kiujn, oni ne devos enjungi bestojn. Kaj flugantajn masinojn. Kaj tiajn, kiaj sen danĝero povos moviĝi ĝis la grundo de la maroj kaj riveroj.

Jen la esenco de kruda egoisto, ke ne ĝenas lin ekbruligi domon, eĉ tiukaze, se li volas baki nur ovon en ĝi.

Fonto : Pri la utileco por si mem

Amaso ankoraŭ ne estas socio.

La obstina firmtenado je la deveno estas same tiel perforta kiel novigo, kaj tiuj, kiuj tro honoras la malnovan tempon, estas nur mokatoj de la nova.

La propra utilo en ĉiuj siaj ludformoj estas iel malica. Ĝi estas la prudento de la ratoj ; kiuj kun certo forlasas domon antaŭ ties kunrompiĝo ; ĝi estas la prudento de vulpo, kiu forpelas la melon, kiu fosadis por ĝi kaj pretigis ties loĝejon, ĝi estas la prudento de krokodiloj, kiuj verŝas larmon, se ili voras iun.

La antikvo estas distordita historio aŭ kelkaj postrestaĵoj de ĝi, kiuj pro hazardo povis eskapi la detruanton tempo.

La ŝtato, kvankam gi estas granda mekanismo, moviĝas nur tre lante.

La instruado okazu tiel, ke la lernanto ŝatu la instruon kaj ne la instruanton.

Bonajn rilatojn oni plej rapide atingas, se oni ŝajnigas, ke oni jam havas ilin.

Tradukis Cezar
por foje atentigi pri tiu granda spritulo, kiu kelkrilate estis simila al Leonardo da Vinci. Lia pensado kaj eksperimentado ankoraŭ nun estas mirindaj kaj instruaj.


Kategooriad: Esperanto

Gustave Courbet : Letero al la ministro Maurice Richard

Kol, 03/04/2015 - 15:43



Gustave Courbet
LETERO AL LA MINISTRO MAURICE RICHARD

Parizo, 23-an de junio en la jaro 1870

Sinjoro ministro, ĉe mia amiko Jules Dupré sur la Isle de' Adam mi ricevis informon pri la aperigo de dekreto en la „ĵurnalo oficiala“, kiu nomumas min „Kavaliero de la Honora Legio“. Tiu dekreto, de kiu miaj bone konataj konvinkoj pri premioj por artistoj kaj pri nobelaj titoloj devintus konservi min, estas skribita sen mia konsento, kaj vi, sinjoro ministro supozis, ke vi devas iniciati tion. Ne timu, ke mi misinterpretas la intencojn gvidintajn vin ĉe tio. Vi transprenis la minsterion de la belaj artoj kiel posteulo de fatala administrado, kiu ŝajne metis la celon al si, mortigi la arton en nia lando, kio estus sukcesinta al ĝi per korupteco kaj perforto, se ne estus trovintaj sin kelkaj kuraĝaj viroj por fini tion. Vi volis signi vian nomumon per paŝoj, kiuj estas kontraŭaj al via antaŭulo.

Tiu agado honoras vin, sinjoro ministro, sed permesu al mi diri al vi, ke nek mia sinteno nek miaj decidoj per tio ŝanĝeblas.

Pro miaj civitanaj konvinkoj mi obstine kontraŭas al tio akcepti honorigon, kiu decide baziĝas sur monarkiaj principoj. Tiun ordenon de la Honora Legio, kiun vi en mia malĉeesto akceptigis por mi, mi devas nepre rifuzi pro miaj principoj.

Mi akceptus ĝin je neniu tempo, neniukaze kaj nenial. Des malpli mi faros tion nun, kiam la perfido ĉie amasiĝas kaj la homa konscio devas esti afliktita pri tiom da karakteraj friponaĵoj.

Honoro baziĝas nek sur titolo nek sur ordeno, ĝi troviĝas en la ago kaj en ties motivo. Kaj je la pli granda parto ĝi efektiviĝas per fideleco al si mem kaj al siaj ideoj. Mi premias min per tio, ke mi restas fidela al la principoj, kiuj difinas mian tutan vivon ; se mi delasus de ili, mi rezignus pri la honoro por ekstera brilo.

Pro mia artista konvinko mi kontraŭstaras ne malpli al tio akcepti rekompencon, kiu estas altrudita fare de mano de la ŝtato al mi. Pri artaj aferoj la ŝtato ne estas kompetenta. Se ĝi arogas al si rekompenci la artojn, ĝi enmiksiĝas en la publikan juĝon. Tiu enmiksiĝo estas vere demoraliziga kaj fatala por la artisto, kiu tiel estas trompata pri la propra signifo, kaj ĝi estas fatala por la arto, kiu tiel estas katenita al oficialaj vidpunktoj kaj damnita al la plej sterila meza kvalito ; la plej prudenta por ĝi, (la ŝtaton), estus lasi la manojn de tio. Ekde tiu tago, kiam ĝi lasos en paco nin, ĝi estos plenuminta siajn devojn al ni.

Permesu, sinjoro ministro, ke mi rifuzas la honorigon, kiun vi supozis devi apliki al mi. Mi estas kvindekjara, kaj mi estis ĉiam sendependa, lasu min fini mian vivon en sendependeco ; se mi estos morta, oni diru pri mi : li apartenis al neniu skolo, al neniu eklezio, al neniu akademio kaj antaŭ ĉio al neniu reĝimo, escepte de la libero.

Permesu al mi, sinjoro ministro, per la esprimado de mia konvinko, kiun mi rajtas konatigi al vi, alte estimi vin.
Gustav Courbet
tradukis Cezar
laŭ germana traduko

PS : Courbet estis portreto-pejzaĝo- kaj ĝenropentristo, nask. en 1819, mortis en 1877. Post la ribelo de komunardoj en Parizo li fariĝis prezidanto de artista unuiĝo, li lasis detrui en tiu funkcio la faman Vendome-kolonon. Post la pafmortigo de la komunardoj oni enprizonigis lin por tio por ses monatoj. Li estis altkvalita pentristo, kiu ebenigis la vojon por la impresionistoj kaj ankaŭ por la realista pentroarto. Famaj bildoj estas „La ŝtonfrapistoj“ aŭ „Ino kun papago“. Amikoj estis ekzemple Pierre Joseph Proudhon kaj Charles Baudelaire.


PSS :
Courbet-bildoj

PSSS :
Jen sube lia plej fama kaj plej kontroverse diskutata verko : "La origino de l' mondo" Mi tre ŝatas la bildon, ĝi estas plena de forto, de vero, de realeco. Ĉu oni cenzuru tian bildon ? Nepre ne ! Ĝi ne estas pornografia, sed tute estetika. La origino de l' mondo estas la vagino, ĉu iu dubas pri tio ? Mi ne. La bohemiaj fratoj pensis simile, ili faris eĉ siajn preĝejojn vaginecaj. Tio estas nur ŝajne absurda. Kion ni estus sen makulitaj inoj ? Nenio. Nur pro la "peko", kaj ĉar ni poste iam elvenis el la origino de l' mondo, oni povas pensi la ideon "mondo". Nia mondo sen homa reflekto ne estus homa mondo sed nur iu sennoma frida io, kaj certe tute sen amo. Tamen nia plej profunda radiko estas la kosmo, ĉar ni estas fakte naskitaj per stelosemo, ĉar ni mem estas faritaj el stelpolvo. (cez)

Kategooriad: Esperanto

Cezar : La tombejaj anĝeloj (prozpoemo)

Teisip, 03/03/2015 - 18:12


Cezar
Tombejaj anĝeloj


Ŝtona anĝeloparo
sur la urba tombejo en Altenburg.
Unu vango de la dekstra anĝelo,
preskaŭ la tuta mentono kaj nazduono
estas misformitaj ĝis nerekonebleco.

Ĉar duono de lia buŝo ankoraŭ
ridetas kaj la bele formitaj okuloj
estas nedetruitaj, li rigardas tiel,
kvazaŭ li volus diri al ni :
Ili disŝiris vangon de mi,
sed la bonecon en mi, la anĝelon en mi,
tiun ili ne povis disŝiri !

Tiu vetere detruata anĝelo, kiu aspektas,
kvazaŭ trafis lin grenado,
ĉirkaŭbrakas kun siaj fortaj brakoj
gardante la alian anĝelon.
Li premas disŝiritan vangon je ties kolo
kaj afable rigardas min ĉe tio
kun preskaŭ nekomprenebla optimismo,
kvazaŭ li volus diri : Rigardu do al mi,
vi, mortotima homo, ankoraŭ en mia disfalo
mi defendas lin, tiun anĝelon, kiu estas mia frato !

La alia, la ĉirkaŭbrakata anĝelo,
tenas sian plumpiĝintan dekstran manon antaŭ la ventro
kaj rigardas kun optimismaj okuloj en la sunon.


PS : Mi fotis kaj verkis tion unue germane en decembro de la jaro 1987.

Kategooriad: Esperanto

Cezar : Libereco, egaleco, frateco (prozpoemo)

Kol, 02/25/2015 - 18:21




Cezar
LIBERECO, EGALECO, FRATECO

LIBERECON jes ja,
sed ĝi devas esti stampita antaŭe.
Liberon, ĉu ? Jes ja ! Sed ne sen iuj limigoj !
Ankaŭ la libero devas havi limojn.
Tiom liberaj ni ankoraŭ tute ne estas,
ke ni povus elteni la liberecon de ĉiuj aliaj.

EGALECON jes ja, sed ne
en la senco de sama posedo !
Egalecon, ĉu ? Kial ne ?
Sed ne tute sen limigo !
Ankaŭ la egaleco devas havi limojn.
Ĉar ni ankoraŭ tute ne tiom progresis,
ke ni povus elteni la egalecon de ĉiuj.

FRATECON, jes ja,
sed ne por ĉiuj.
Fratecon ? Kial ne ?
Sed ne sen limigo !
Ankaŭ la frateco havas limojn,
ĉar tiom ni ankoraŭ ne progresis,
ke ni povus tute elkore deziri.
ankaŭ la fratinecon.

Kategooriad: Esperanto

Harry Martinson : Anjo (prozpoemtraduko)

Kol, 02/25/2015 - 12:35



Harry Martinson
Anjo


Anjo, brilokulo.
Ĉu vi ankoraŭ memoras pri tio ? Ni estis tiam sepjaraj.
Ni kaŝis nin en la sekalokampo,
sur granda ŝtono, nomata "monteto de l' gigantoj".

Ĉirkaŭ ni la flava torento de l' sekalo.
Ĉirkaŭ ni la flava golfo de l' sekalo,
kiu ĉirkaŭbrakis la lange longan duoninsulon de l' abia arbaro.
Anjo, ĉu vi ankoraŭ memoras pri la ruĝa buo de l' kabano sur la kabo Horn de l' arbaroj ?

Ĉirkaŭ nia soleca insulo kaŝe flustris la spikoj,
mi kisis vian buŝon,
bluaj kampomusoj preternaĝis kiel la balenoj tie ekstere
meze de la maro.
La suno kaj la akridoj : jen la delfenoj de l' spikoj.

Kiel peza kesteca pramo nia eduka patrino proksimiĝis al ni.
Ŝi pilotis nin hejmen en la havenon de la kabano.
Sekvis batoj kun la avelbastono kaj krioj kiel S.O.S.-signaloj.
Ĉu vi ankoraŭ memoras pri tio, Anjo ?

tradukis Cezar & Donjo laŭ la germana traduko
de Bernd Jentzsch

PS :
buo = surloke drivanta danĝersignalilo, fiksita funde en maro, lago aŭ rivero /ĥato = mizera kabano / pramo = barĝo = ŝarĝboat(et)o


Harry Martinson
Anni


Anni, Glitzerauge.
Erinnerst du dich noch ? Wir waren damals sieben.
Wir versteckten uns im Roggenfeld,
auf einem großen Stein, der „Hügel der Riesen“ hieß.

Rings um uns die gelbe Flut des Roggens.
Rings um uns der gelbe Meerbusen des Roggens,
der die lange Zunge des Tannenwaldes umarmte.
Anni, erinnerst du dich an die rote Bake der Kate
auf dem Kap Horn der Wälder ?

Rund um unsere einsame Insel tuschelten die Ähren,
ich küsste deinen Mund,
blaue Feldmäuse schwammen vorbei wie die Wale dort draußen
mitten im Meer.
Die Sonne und die Heuschrecken : die Tümmler der Ähren.

Wie ein Schwerer Prahm trieb unsere Pflegemutter auf uns zu.
Sie lotste uns heim in den Hafen der Kate.
Schläge mit dem Haselnussstock und Schreie wie Notpfiffe.
Erinnerst du dich noch, Anni ?

Übersetzer Bernd Jentzsch, pli konata kiel Renft, basgitaristo de la fama GDR-rokbando Renft, anarkiisto, li fondis la bandon kaj antaŭe aliajn, kiujn ĉiujn trafis la anatemo de la GDR-funkciuloj. Renft estis dumviva ribelulo, sed ke li tradukis ankaŭ poemojn, eĉ mi longe ne sciis. Tekstojn por Renft li ja ne verkis. Li prefere agis kiel manaĝero kaj kiel parolanto de la grupo, se temis pri tio defendi la bandon kontraŭ funkciuloj. Li nomis sin ankaŭ en la bando poeto, sed ĉiam rikoltis nur strangajn ridetojn, kiel la tamburisto Kriese iam skribis pri li. Ankaŭ mi miris pri tio, ĉar mi konis lin nur kiel viron kun ĉiama bierbotelo ĉemane, en dancvesperoj ĉe Renft. Sed nun ankaŭ mi konas kelkajn tradukojn de li, ili ĉiuj estas bonegaj ! Ekzemple tiu pri la albatroso en poemo de Baudelaire. He, Renft, plua maltrankvilinstiganto en via tombo, mi salutas vin ŝvejke kaj petas pri pardono, ke mi ne imagis vin poeto, sed vi estis vera poeto, eĉ dufoja, ĉar ankaŭ via ribelo en diversaj bandoj ĉiam estis ankaŭ poezia majstroverko... de la bando Renft mi lernis, ke poezio havas grandan valoron ! Dankon ankoraŭfoje ! Saluton el Altenburgo, de la altenburga lagodoma trupo kaj de Donjo & Cezar !!


Kategooriad: Esperanto

Hildegard Rasch : La venĝo de l' majskarabo (rakontotraduko)

Kol, 02/25/2015 - 11:20




Hildegard Rasch
La venĝo de l' majskarabo


Oni priŝprucis per veneno ĉion je tiu tago : la arbustojn, la florbedojn, la legomĝardenon, ja, eĉ la arbojn. Ĉiuj fi-insektoj devas esti neniigitaj.

Ja ne permeseblis, ke la floroj de la valorplenaj rozoj svarmu de laŭsoj, ke la vermoj prironĝu ĉiujn foliajn randojn, kaj, ke la majskaraboj damaĝu la foliaron de la kaŝtanarboj.

Sekvatage tio tiel iris plu. Oni ŝprucigis venenon kontraŭ ĉiuj eblaj kaj neeblajn malsanoj aŭ certaj plaguloj, kio devis esti ripetita post certa tempo.

Oni ja ne povis riski malsukceson, rikoltoperdon en la legomoĝardeno, pro ĉiuj tiuj kostoj kaj la laborego, kiun estigas tia ĝardeno.

La aero estis plenigita de venenoj de ĉiu speco, sed tio estos suĉita baldaŭ de la tero kaj tiam la ĝardenposedanto estos trankviligita.

La tero kovriĝis per senvivaj skaraboj, papilioj kaj raŭpoj. Nur kelkaj skaraboj forkrablis timigite kaj perdiĝis en la plej proksima herbejo.

Unu el ili atingis post longa tien-ĉi tien-irado al aŭtoŝoseo. Tion li ankoraŭ neniam vidis. Kiaj grandaj bestoj, kiuj tie tiom rapide preterhastis ?! li pensis mirirgite. Ili postlasis ankaŭ nubon, kiu tute ne plaĉis al la skarabo.

Mi devas foriĝi de ĉi tie, - ke nur iu el ili frakasu min, tio estus la fino. Nur nun li vere rekonsciiĝis : "Mi ja ĉion perdis, mian edzinon, mian manĝokameron, la tutan sukan verdaĵon, ĉiujn miajn kamaradojn, ĉio estas fuŝita." Kelkaj ploroj ruliĝis sur la verda vesto malsupren.

Subite li sentis, ke io en li ŝanĝiĝas. Ĉio en li ŝvelis subite kaj etendiĝis kaj li vidis kun hororo, kiel ĉio etiĝis ĉirkaŭ li, kaj li mem iĝis pli granda ol la plej alta arbo. Li ne plu sentis malĝojon, sed teruran koleron, kaj li planis teruajn agojn. Li kreskis pli kaj pli al giganta monstro.

Fine alveninte al la urborando, li surtretadis per siaj piedegoj la konstruaĵojn, kiuj disrompiĝis, la homamaso fuĝis en paniko al ĉiuj direktoj, sed ili estis rilate al la monstro sen bonŝanco. La urboj jam post minutoj fariĝis ruinkampo.

Nia skarabo kontente trotis plu, kaj sentis denove tiun strangan ŝanĝiĝon je si. Ĉio fariĝis nun kiel antaŭe, li estis ree la eta skarabo senhelpa kaj sentis penton. Kion mi nur faris, li pensis.

Tiam li venis al aleo de kaŝtanarboj. Sub unu el ili sidis knabeto ripozanta en la ombro de arbo. Li aspektis tiom pacema, sed iom malgaja, tiel, ke nia skarabo trovis la kuraĝon iri tute proksimen al li. Kiam la bubo vidis lin, li etendis manon kaj lasis krabli la skarabeton alten sur ĝin. Li rigardis la besteton kun plezuro, kaj tiam kantis la sekvan kanteton :

Flugu, majskarabo,
la patro soldatas por rabo,
patrino 'stas en Pomerland',
Pomerland' forbrulis ĝis rand'.
Flugu, majskarabo !


Tiam brilis la okuloj de la infanoj. Li softe alblovis la skarabeton kaj diris : "Nun ekflugu !"

tradukis Cezar


PS : Ŝi estas konatino el la interreto, el ipernitio, jen rezoluta fajnsenta damo, pli ol okdek jarojn aĝa, vivanta jam de jardekoj en Ĉilio, ŝi elmigris kiel junulino de Germanio al Latin-Ameriko. Ŝi ne estas dekstrema, do ne tiel, kiel oni kutime imagas germanojn ĝuste tie en Ĉilio, sed tute progresiva artistino, kiu verkas germanlingvajn romanojn. Ŝia amo al la patrolando Germanio kaj la germana lingvo ne estas pretevidebla, ankaŭ ne en la teksto, kiun mi tradukis por ŝi. Ŝi tre ŝatas miajn germanajn poemojn, kaj faris spritajn rimarkojn pri ili kaj pri miaj poemtradukoj, ŝi estas ino kun multe da humuro, grandaj scioj kaj plena de afabla saĝo. Tial mi tre ŝatas la maljunan damon kaj ankaŭ ŝiajn spritajn tekstojn, kiuj estas tiel verkitaj kiel ŝi mem estas.

Ne tro longe daŭros ĝis ankaŭ mi atingos ŝian nunan aĝon, ĉu mi tiam ankoraŭ estos tiel aktiva kiel ŝi, tiel sprita kaj vivjesiga, tiel junuleca ? Mi esperas ke jes :) Hildegard pruvas al mi, ke tia vivo efektive eblas, kvankam mi apartenas al tiu generacio, kiu diris, ke oni ne fidu al iu, kiu estas pli aĝa ol tridek jarojn. Do en tiu senco ankaŭ mi jam delonge estas nefidinda "palisulo".

De Hildegard mi jam kelkajn monatojn ne plu legis ion, kaj mi prefere ne demandu, kial...por mi ŝi neniam estos tute morta, en ŝiaj tekstoj ŝi vivos plu, kaj mi dezirus, ke ekzistu pli de ŝia speco, sed tiaj homoj estas raraj kiel multekostaj diamantoj...



Hildegard Rasch
Die Rache des Maikäfers



Man hatte an dem Tag alles mit Gift gespritzt, die Sträucher, die Blumenbeete, den Gemüsegarten, ja sogar die Bäume. Alles lästige Ungeziefer musste vernichtet werden.

Es ging doch nicht an, dass die Knospen der wertvollen Rosen von Läusen wimmelten, die Raupen alle Blattränder anknabberten, dass die Maikäfer das Laub des Kastanienbaumes schädigten.

Am nächsten Tag ging es dann so weiter. Es wurde, vorbeugend gegen alle möglichen und unmöglichen Krankheiten oder bestimmte Plagegeister gespritzt, was in gewissen Zeitabständen natürlich wiederholt werden musste.

Man konnte doch keine Misserfolge riskieren, keinen Ernteausfall im Gemüsegarten, mit all den Kosten und dem Aufwand an Arbeit, den so ein Garten mit sich bringt.

Die Luft war geschwängert von Giften aller Art, aber bald würde das ja vom Boden aufgesaugt und dann wird der Gartenbesitzer beruhigt sein.

Der Boden war mit leblosen Käfern, Schmetterlingen und Raupen besät. Nur ein paar Käfer krabbelten erschrocken davon und verloren sich in der nächstliegenden Wiese.

Einer von diesen gelangte nach langem Hin- und Herirren an die Autobahn. Das hatte er noch nie gesehen, was waren denn das für große Tiere, die da so schnell vorbeiflitzen ? - dachte er erstaunt. Auch hinterliessen die eine Wolke, die dem Käfer gar nicht behagte.

Ich muss hier weg,- dachte er bei sich, wenn mich nur nicht eins von denen zermalmt, dann, ist's ganz aus. Erst jetzt kam er so richtig zur Besinnung - Ich habe doch alles verloren, mein Weibchen, meine Speisekammer, all das saftige Grün, all meine Gefährten, alles ist hin. Ein paar Tränen kullerten an seinem grünen Wams herab.

Plötzlich spürte er, dass sich etwas an ihm veränderte. Alles spannte und weitete sich, und sah mit Erstaunen wie alles um ihn sich verkleinerte, und er grösser wurde als der höchste Baum. Er empfand keine Traurigkeit mehr, sondern eine schreckliche Wut, und er plante fürchterliche Dinge. Er wuchs nun immer mehr und mehr zu einem Riesenungeheuer heran.

Als er schliesslich an einen Stadtrand kam, trampelte er blindlings mit seinen Stampfern die Gebäude zu Trümmern, die Menschenmenge stob von Panik ergriffen auseinander, aber sie waren diesem Ungeheuer gegenüber machtlos. Die Stadt war Minuten später ein einziger Trümmerhaufen.

Unser Käfer stapfte zufrieden weiter, und spürte erneut diese seltsame Veränderung an ihm. Dannwar alles wie vorher, er war wieder der kleine hilflose Käfer, und nun empfand er Reue. Was habe ich nur getan, dachte er bei sich.

Dann kam er an eine Allee von Kastanienbäumen, darunter sass ein kleiner Junge der sich dort im Schatten des Baumes ausruhte. Er sah so friedlich aber etwas traurig aus, so dass unser Käfer es wagte ganz in seine Nähe zu gelangen. Als der Kleine ihn sah, streckte er seine Hand aus und liess das Käferchen an seiner Hand hochkrabbeln. Er betrachtete das Tierchen mit Vergnügen, und sang dann dieses kleine Liedchen :

Maikäfer flieg,
mein Vater ist im Krieg,
meine Mutter ist in Pommerland,
Pommerland ist abgebrannt
Maikäfer fliege.
Dann glänzten die Kinderaugen. Er blies den Käfer sacht an und sagte :

"Nun fliege."


PS : Fonto

Kategooriad: Esperanto

Konstruado de paperŝipeto (por infanoj kaj ties gepatroj)

Kol, 02/25/2015 - 09:39



Konstruado de paperŝipeto

Unua vico : Faldu la paperfolion malsupren - faldu la angulojn al la mezo - la randojn sur ambaŭ flankoj supren

Dua vico : Unu angulon faldu antaŭen, unu angulon faldu malantaŭen - malfermu la triangulon kaj metu unu angulon sur la alian - la malsuprajn angulojn faldu supren

Tria vico : Kunpremu la angulojn - distiru - Pretigite !

Kategooriad: Esperanto