Täpsem info spiritismi ja MTÜ Võsu Vaimne Keskus AMO tegevuse kohta August Kilgilt, telefonidelt 3238572 või 53345516 E-mail august@spiritism.ee Skype august.kilk Aadress Rakvere tee 9, Võsu, 45501, Lääne-Virumaa, Estonia

SAT - Sennacieca Asocio Tutmonda

Uuendatud: 3 days 14 hours tagasi

Günter Kunert : Centra stacidomo (rakontotraduko)

Laup, 06/13/2015 - 18:50


Günter Kunert
Centra stacidomo


Je suneca mateno certa persono malkovras interne de sia loĝejo oficialan skribaĵon : ĝi kuŝas sur la matenmanĝa tablo apud la taso. Kial ĝi venis tien, ne estas certa. Apenaŭ malfermite, ĝi atakas la leganton per postulo :

Ordonas la oficiala skribaĵo sur griza ĉifoneca papero :

Je la 5-a de novembro en la aktuala jaro matene je la oka vi devas aperi en la sinjora necesejo de la centra stacidomo pro via ekzekuto, Por vi estas antaŭvidata la kabino 18. Ĉe neobeado de tiu postulo survoje de dekreto de la adminstracia servo povas esti ordonata puno. Ni rekomendas leĝerajn vestojn por povi garantii senĝenan procedon.

Iom pli poste la koncernato aperas ĉe siaj amikoj. Trinkaĵojn kaj manĝajojn li rifuzas, sed li urĝe postulas konsilon, tamen li rikoltas nur seriozan kaj signifoplenan kapan neadon. Decidan konsilon aŭ helpan oferton li ne ricevas.

Sekrete oni certe sentas sin malŝarĝita, se la pordo klake fermiĝas post tiu homo kun nur limigita plua vivo, kaj oni demandas sin, ĉu ne estis jam tro ofte, ke oni efektive malfermis la pordon. Ĉu valoris la penon preni mi ne scias kiom da ŝarĝo sur sin pro ulo, de kiu estontece atendeblos tiom malmulte ?

Tiu viro iras nun mem al advokato, kie oni proponas al li skribi proteston, sed en ĉiu kazo li plenumu la fiksitan tagon (5-a de novembro), por eviti reprezaliojn. Sinjora necesejo kaj centra stacidomo aŭdiĝas ja tute eltenebla kaj prudenta. Nenio estas tiom varmege manĝata kiom kuirita. Ekzekuto, ĉu ? Verŝajne preseraro. En vero temas eble pri „ekzekucio“. Kial ne ? Tute imagebla trovas tion la advokato, ke oni postulas de freŝe instalita kliento, ke li venu al ekzekucio. Atendu. Konfidu ! Oni devas konfidi ! Konfido estas la plej grava.

Hejme la viro, kiu estas ordonata al la sinjora necesejo ruliĝas sen dormo sur siaj malsekiĝintaj littukoj. Plena de akra envio li aŭskultas la petolan zumadon de muŝo. Ĝi vivas ! Ĝi ne havas zorgojn ! Kion tiu muŝo sciu pri la centra stacidomo ?! Oni ja mem scias nenion pri ĝi... Meze de la nokto li sonorigas je la pordo de la najbaro. Tra la luketo gapas lin okulo, senesprima, ĝis la sonoriganto kapitulacas kaj la fingron prenas de la sonorila butono.

Ĝustatempe je la oka matene li enpaŝas je la 5-a de novembro la centran stacidomon, tremetante de frosto, en kurtmanika sportĉemizo kaj tolpantalono, la plej leĝeran, kiun li posedas vestaĵe. Tie kaj tie oscedas senokupa pakaĵportisto. Oni balaas la plankon kaj ŝprucadas ĝin per likvaĵo.

Tra la respeguliĝanta vakuo de la sinjora necesejo resonas liaj solecaj paŝoj. La kabinon 18 li malkovras tuj. Li ŝovas moneron en la seruron de la pordo, kiu malfermsvingiĝas, kaj enpaŝas. Sovaĝe ekfuriozas en li la certo, ke nenio malbona okazos. Tute nenio ! Oni volas nur ekzekucii iun taskon, nenion pli ! Tuj ĝi finiĝos, kaj li povos iri hejmen denove. Konfido ! Konfido ! Eŭforia sento grimpas supren en lia gorĝo. Ridetante li fermriglas la seruron kaj sidiĝas.

Kvaronon de horo poste envenas du necesejaj viroj, malfermas per kopia ŝlosilo la kabinon 18 kaj eltiras la leĝere vestitan kadavron, por porti lin en la brikoruĝajn profundojn de la centra stacidomo, pri kiu sciis ĉiu, ke ĝin neniam atingas aŭ forlasas trajno, kvankam sur ties tegmento ŝvebis ofte la fumo de laŭdiraj lokomotivoj.

Tradukis Donjo, Cezar & Frank en klubvesperoj
(Klubo Karapaco)



Günter Kunert
Zentralbahnhof

1972


An einem sonnigen Morgen stößt ein Jemand innerhalb seiner Wohnung auf ein amtliches Schreiben : es liegt auf dem Frühstückstisch neben der Tasse. Wie es dahin kam, ist ungewiß. Kaum geöffnet, überfällt es den Lesenden mit einer Aufforderung :

Sie haben sich, befiehlt der amtliche Druck auf dem grauen, lappigen Papier, am 5. November des laufenden Jahres morgens acht Uhr in der Herrentoilette des Zentralbahnhofes zwecks Ihrer Hinrichtung einzufinden. Für Sie ist Kabine 18 vorgesehen. Bei Nichtbefolgung dieser Aufforderung kann auf dem Wege der verwaltungdienstlichen Verordnung eine Bestrafung angeordnet werden. Es empfiehlt sich leichte Bekleidung, um einen reibungslosen Ablauf zu garantieren.

Wenig später taucht der solchermaßen Betroffene verzagt bei seinen Freunden auf. Getränke und Imbiß lehnt er ab, fordert hingegen dringlich Rat, erntet aber nur ernstes und bedeutungsvolles Kopfschütteln. Ein einscheidender Hinweis, ein Hilfsangebot bleibt aus.

Heimlich atmet man wohl auf, wenn hinter dem nur noch begrenzt Lebendigen die Tür wieder zufällt, und man fragt sich, ob es nicht schon zuviel gewesen ist, sie ihm überhaupt zu öffnen. Lohnte es denn, wer weiß was alles auf sich zu laden für einen Menschen, von dem in Zukunft so wenig zu erwarten ist ?

Der nun selber begibt sich zu einem Rechtsanwalt, wo ihm vorgeschlagen wird, eine Eingabe zu machen, den Termin (5. Nov.) aber auf jeden Fall einzuhalten, um Repressalien auszuweichen. Herrentoilette und Zentralbahnhof höre sich doch ganz erträglich und vernünftig an. Nichts werde so heiß gegessen wie gekocht. Hinrichtung Wahrscheinlich ein Druckfehler. In Wirklichkeit sei "Einrichtung" gemeint. Warum nicht ? Durchaus denkbar findet es der Rechtsanwalt, daß man von seinem frisch gebackenen Klienten verlage, er solle sich einrichten. Abwarten. Und vertrauen ! Man muß Vertrauen haben ! Vertrauen ist das wichtigste.

Daheim wälzt sich der zur Herrentoilette Beorderte schlaflos über seine durchfeuchteten Laken. Erfüllt von brennendem Neid lauscht er dem unbeschwerten Summen einer Fliege. Die lebt ! Die hat keine Sorgen ! Was weiß die schon vom Zentralbahnhof ?! Man weiß ja selber nichts darüber... Mitten in der Nacht läutet er an der Tür des Nachbarn. Durch das Guckloch glotzt ihn ein Auge an, kurzfristig, ausdruckslos, bis der Klingelnde kapituliert und den Finger vom Klingelknopf löst.

Pünktlich um acht Uhr morgens betritt er am 5. Nov. den Zentralbahnhof, fröstelnd in einem kurzärmeligen Sporthemd und einer Leinenhose, das leichteste, was er an derartiger Bekleidung besitzt. Hier und da gähnt ein beschäftigungsloser Gepäckträger. Der Boden wird gefegt und immerzu mit einer Flüssigkeit besprengt.

Durch die spiegelnde Leere der Herrentoilette hallt sein einsamer Schritt : Kabine 18 entdeckt er sofort. Er schiebt eine Münze ins Schließwerk der Tür, die aufschwingt, und tritt ein. Wild zuckt in ihm die Gewißheit auf, daß gar nichts passieren wird. Gar nichts ! Man will ihn nur einrichten, weiter nichts ! Gleich wird es vorüber sein, und er kann wieder nach Hause gehen. Vertrauen ! Vertrauen ! Eine euphorische Stimmung steigt ihm in die Kehle, lächelnd riegelt er das Schloß zu und setzt sich.

Eine Viertelstunde später kommen zwei Toilettenmänner herein, öffnen mit einem Nachschlüssel Kabine 18 und ziehen den leichtbekleideten Leichnam heraus, um ihn in die rotziegeligen Tiefen des Zentralbahnhofes zu schaffen, von dem jeder wußte, daß ihn weder ein Zug jemals erreicht noch verlassen hatte, obwohl oft über seinem Dach der Rauch angeblicher Lokomotiven hing.

Kategooriad: Esperanto

Cezar : Mojose (rimpoemo)

Neljap, 06/11/2015 - 17:56



Cezar Mojose

Mojosu ĉe l' starto,
je ĉies bonfarto.
Senbride eĉ ridu,
mojose ekfidu !

Mojos' vin jam gloros,
se hom' vin adoros ;
ĉielen vin levu,
mojose ekrevu !
Artistoj scivolas,
kamufle eĉ rolas.
Artistoj protestas,
per mok' manifestas.
Mojosu vivarto,
vin helpu ĉe l' starto.
Mojosu laŭveste
leĝeru dumfeste.

Ekhisu la velojn,
ne lasu la celojn.
Vi belu kaj dancu,
mojose avancu.
Desper' nin konsternas,
sed ĝojo eternas.
Mojoso instigas,
la vivon beligas.
Mojoso modernas
kaj tamen eternas.
Mojosu vivanto
por ĉiuj kun kanto.
Mojosu, ĉar gravas,
ke homoj nin ravas,
ĉar sen iluzio
ni estus nenio.

Mojosu vivarto
por ĉies bonfarto.
Senbride ekridu,
mojose vin fidu !

Kategooriad: Esperanto

Anonima : Fonto de rejuniĝo (traduko de malnova germana popolkanto)

Kol, 06/10/2015 - 16:38






Fonto de rejuniĝo

(Kaj en la neĝmontaro...)

Germana popolkanto
el la 16-a jarcento)


Kaj en la neĝmontaro
jen fluas frida font' ;
trinkintoj rejuniĝas,
plu junas post renkont'.

Mi ofte fonte trinkis
de l' frida akvoflu',
neniam mi oldiĝis,
mi ĉiam junis plu.

La akvo jen fluanta
trinkendas de l' migrant',
kaj al la amatino
mansvingu per la gant'.

Mi al ŝi palpebrumis,
ŝin puŝis per la ŝu'.
Aĥ, kiom ĝi doloras :
adiaŭ' en la fru'.

"Adiaŭ mia kara,
adiaŭ karulin' !"
"Sed kiam vi revenos,
plejkoramato min ?"

"Se neĝos ruĝajn rozojn,
se pluvos freŝa vin'.
Adiaŭ mia kara,
adiaŭ karulin'."

"Ne neĝos ruĝajn rozojn,
ne pluvos freŝa vin'.
Neniam vi revenos,
plejkoramato, min."

tradukis Cezar

PS : La kvara kaj kvina strofoj de la originalo mankas en tiu ĉi kantversio de Zupfgeigenhansel. Krome la unua verso en la originalo troviĝas fine de la kanto. Tio ne estas miriga. Kiu diru kun certo, kiu estas la originalo, tiaj kantoj estas la propraĵo de popolo, kaj ne de unu persono. Krome verkis tiun kanton eventuale ne nur unu persono. La kanto estas kiel bone ŝlifita diamanto. En la germana poezio la tekstoj de la plej bonaj popolkantoj estas fakte la kronjuveloj. (Cez)

Kategooriad: Esperanto

Ŝirviolona Joĉjo (Zupfgeigenhansel) : Malhelas jam erikeje (germanlingva popolkanto)

Teisip, 06/09/2015 - 15:41





Ŝirviolona Joĉjo
Zupfgeigenhansel
Malhelas jam erikeje

(Es dunkelt schon auf der Heide)

germanlingva popolkanto


1

Malhelas jam erikeje,
do hejmen nun kun brav'.
Ni tranĉis jam ĉiun grenon
per nia nuda glav'.

2

Mi aŭdis sibli serpojn
en gren' kun delikat'.
Mi aŭdis plendi la karan,
pri perdo de l' amat'.

3

Kvankam vi perdis amon,
mi portas vin en kor'.
Ni ambaŭ plektu do kune
kroneton kun fervor'.

4

Kroneton ja el rozo
el fask' de trifoli'
En Frankfurt' sur la ponto
tre neĝis apud mi.

5

La neĝo jam degelis
kaj fluas nun torent'.
Kvankam mi vin ne vidas,
mi portas vin en sent'.

6

Ĝardene de la patro
arbetoj staras du.
Kaj ili portas muskatojn
kaj brunnajletojn plu.

7

Muskatoj estas dolĉaj.
Siringoj belas tre.
Ni ambaŭ devas disiĝi,
adiaŭ do, ho ve !

tradukis Cezar


Rimarko : Brunnajletoj estas malnova germana esprimo por siringo.

Kategooriad: Esperanto

Libroj kaj dokumentoj kiuj mencias la liberpensulojn

Pühap, 06/07/2015 - 17:44

Karaj gesamideanoj,

profitu kaj legu tiujn dokumentojn.

Sendu al mi tekstojn kaj librojn en podofo pri liberpensuloj kaj libera penso !

Mi salutas vin liberpense kaj kore.

Dominiko Simeone

Vidu Enciklopedio de Esperanto :
Enciclopedio de Esperanto

La esperanta gazetaro dum la 1-a mondmilito :
La esperanta gazetaro dum la 1-a mondmilito

Kategooriad: Esperanto

Citaĵoj el la romano "Mortula Ŝipo" de B.Traven

Reede, 06/05/2015 - 13:47




Citaĵoj el la romano
"Mortula Ŝipo"
de B.Traven


Enhavo

  • Bestaĉo I
  • Bestaĉo II
  • Bezono de pasporto
  • Cezaro Aŭgusto Kapitalismo
  • Deziro pri pli bona vivo
  • Dungado de laboristo
  • Galersklavo
  • Glorkanto pri la herooj de la laboro
  • Ĝentileco kaj laboristo
  • Imita instinkto
  • Kie mi estas hejme ?
  • Kiu ne pagas la salajron al la laboristo
  • Kredo
  • Kvereli estas disipi fortojn
  • La batalo kontraŭ burokratoj
  • Laboristo, kiu havas laboron
  • La epoko de la ŝtato
  • Laboristoj
  • Leĝoj I - IV
  • Libera elekto de la lando
  • Liberigaj militoj estas suspektaj
  • Libero I - III
  • Moralo
  • Moralo de homoj kaj de la ŝtato
  • Morto
  • Pasportoj kaj laboristaj organizoj
  • Perspektivo de la homaro
  • Peti laboron
  • Plej malnova religio
  • Polico kaj Eŭropo
  • Polico kaj homoj
  • Polico kaj paco
  • Policaj traserĉoj
  • Ŝipo en haveno
  • Ŝtato kaj universo
  • Ŝtatoficistoj
  • Tago kaj nokto
  • Suboficiroj
  • Tiranoj
  • Unua ŝtupo al estimata civitano
  • Valoro de mono

Bestaĉo I

Kial homoj estu bestaĉoj ? Preskaŭ mi supozas, ke la ŝtato estas la bestaĉo. La ŝtato, kiu forprenas la filojn de la patrinoj por ĵeti ilin antaŭ la idolojn.

Bestaĉo II

La bestaĉo ne bezonas homojn ; tiuj kaŭzas tro multe da laboro. Figuroj el papermaĉaĵo pli bone lasas sin starigi en vicoj kaj meti en uniformojn, por ke la servistoj de la bestaĉo povu vivi pli oportune. Yesser, Jes, sinjoro.

Bezono de pasporto

Mi ne bezonas pasporton. Mi scias, kiu mi estas.

(el angla versio de "Mortula ŝipo"

Cezaro Aŭgusto Kapitalismo

Hola-hej ! Ave Caesar, Morituri te salutant ! La modernaj gladiatoroj salutas vin, ho Cezaro Aŭgusto Kapitalismo, morituri te salutant ! La mortkonsekritoj salutas vin, ho Cezaro Aŭgusto Imperiestro, ni pretas morti por vi, por la sankta kaj glorriĉa asekurkompanio.

Deziro pri pli bona vivo

Sed tiel ja ĉiam estas : Se oni fartas tro bone kaj tro feliĉe, tiam oni celas eĉ pli bonan vivon, eĉ se tiu deziro pri pli bona vivo kaŝiĝus nur en tio, ke oni sopiras ŝanĝon de la pejzaĝo kaj flegas kaj nutras la kvietan eternan esperon, ke ĉiu ŝanĝo devas konduki al io pli bona.

Dungado de laboristo

Kaj tamen, ĉu la ŝipestro sola povas veturigi sian ladokeston, sen la laboristo ? Ĉu la inĝeniero sola povas konstrui siajn lokomotivojn sen la laboristo ? Sed la laboristo devas peti kun ĉapelo enmane pro laboro, devas stari kiel hundo batota, devas ridi pri la kretena ŝerco de la labordonanto, kvankam li tute ne emas ridi, nur por teni en bona humoro la ŝipestron aŭ la inĝenieron aŭ la mastron aŭ la skipestron de laboristoj aŭ kiun ajn, kiu havas la kompetenton diri la aŭtoritatajn vortojn : 'Ni dungas vin !'

Galersklavo

Ankaŭ la galersklavoj havas sian fieron kaj sian honorsenton, ili fieras esti bonaj galersklavoj, ili fieras "nun foje montri", kion ili kapablas. Se la okuloj de la skurĝisto, kiu laŭiras kun skurĝo la vicojn, kun plaĉo fiksiĝas al unu el ili, tiu estas tiel feliĉa, kvazaŭ la imperiestro mem fiksus ordenon sur lian bruston.

Glorkanto pri la herooj de la laboro

La gloran kanton pri la herooj, kiuj faris la laboron, oni kantis neniam.

Ĝentileco kaj laboristo

Oni ne parolu al la laboristo pri bona konduto, ĝentileco kaj bonaj moroj, se oni samtempe ne volas doni al li la kondiĉojn, por ke li povu resti bone konduta kaj ĝentila. Koto kaj ŝvito transkolorigas, eĉ pli internen ol eksteren.

Honora sento de proleto

Neniu havas tian delikatan kaj ridindan senton de honoro kiel la plej kota proleto. Kaj se la kotaj proletoj iutage havos la senton de honoro tie, kie ĝi devus troviĝi, tiam ili estos la ridantoj. Nuntempe ili havas la senton de honoro tie, kie la aliaj ŝatas vidi ĝin, ĉar tiukaze ili tiel bone povas ludi per ĝi, je sia propra avantaĝo. Por kio vi bezonas honoron, proleto ? Salajron vi bezonas, bonan salajron, kaj tiam la honoro aldoniĝos per si mem. Kaj se vi havos ankaŭ la fabrikon, vi povos translasi por ĉiam la honoron al la aliaj ; tiam vi ekscios, kiom malmulte la honoro interesas ilin...

Imita instinkto

Estas kompreneble, ke mi povas labori ĉi tie. Ĉi tie ja ankaŭ aliaj laboras. Tion mi vidas per miaj propraj okuloj. Tion, kion alia povas fari, ankaŭ mi povas fari. La imita instinkto de la homoj estigas heroojn, kaj ĝi estigas sklavojn. Se tiu alia ne mortas pro la skurĝbatoj, certe ankaŭ mi transvivos ilin.

La homoj havas nur unu ŝablonon, laŭ kiu ili faras ĉion ; tio tiel glate iras, ke ili tute ne devas streĉi sian cerbon por elpensi alian recepton. Neniujn vojojn oni pli ŝatas ol ofte iritajn. Tiel oni sentas sin agrable sekura. La imita instinkto kulpas je tio, ke la homaro dum la lastaj sesmil jaroj ne progresis, sed malgraŭ radio kaj aerflugoj vivas en la sama barbareco kiel komence de la eŭropa periodo.

Kie mi estas hejme ?

Tie, kie mi troviĝas kaj kie neniu min ĝenas. Tie, kie neniu volas scii, kiu mi estas kaj kion mi faras. Kie neniu volas scii, de kie mi venis, tie estas mia hejmo, tie estas mia patrujo.

Kiu ne pagas la salajron al la laboristo

Kiu ne pagas la salajron al la laboristo, tiu estas sangohundo.Sed oni devas nur antaŭe interkonsenti kun la laboristo la salajron, kiu bezonas la laboron pli ol kion ajn, kaj ĝi estas jam lia salajro. Lia salajro, kaj oni ne plu estas sangohundo.

Kredo

La kredo movas montojn, sed la malkredo disrompas ĉiujn sklavĉenojn.

Kvereli estas disipi fortojn

Kvereli estas disipi fortojn. Nur azenoj kverelas. Diru vian opinion, se vi vere havas iun, kio ja sufiĉe malofte okazas, kaj poste fermu vian babiltruon kaj lasu paroli la alian ĝis liaj makzeloj saltas el la kardinoj.

La batalo kontraŭ burokratoj

Kontraŭ ŝtormoj kaj ondoj mi povis batali, per farbo kaj per firmaj pugnoj ; kontraŭ paragrafoj, krajonoj kaj paperoj ne.

Laboristo, kiu havas laboron

La laboristo, kiu havas bonan laboron aŭ almenaŭ supozas havi bonan postenon, sentas sin foje tre supereca al laboristo, kiu ne havas laboron.

La epoko de la ŝtato

La epoko de la tiranoj, la epoko de la despotoj, de la absolutaj regantoj, de la reĝoj, imperiestroj kaj de ties lakeoj kaj konkubinoj estas supervenkita, kaj la venkinto estas la epoko de pli granda tirano, la epoko de la landa flago, la epoko de la ŝtato kaj de ties lakeoj.

Laboristoj

La plej granda diablo por la laboristo estas la laboristo.

Leĝoj

Leĝoj ĉiam febligas, ĉar apartenas al la homa naturo, transpaŝi leĝojn, kiujn faris aliaj.

Leĝoj II

Kaj je kies instigo kaj pro kies potenca subteno ofte estas kreitaj tiuj leĝoj, kiuj neniigas la liberon de la homoj, kiuj devigas ilin vivi tie, kie ili ne volas vivi, kiuj malhelpas ilin iri al tiu parto en la mondo, en kiuj ili ŝatus vivi ? Je instigo kaj pro subteno de la laboristaj organizoj. Bestaĉo en la bestaĉo : Mi gardas mian klanon ; tiu, kiu ne apartenas al mia klano, povas perei, se tiu pereas, tiom pli bone, jen unu rivalo malpli. Jes, sinjoro.

Leĝoj III

Tiuj homoj ĉiam pravas. Tio estas tre facila por ili. Unue ili faras la leĝojn, kaj poste oni starigas ilin, por enblovi vivon en la leĝojn.

Leĝoj IV

Se ne estus leĝoj, ankaŭ ne estus miliarduloj. Vortojn oni povas knedi, tial oni skribas leĝojn en la formo de vortoj.

Libera elekto de la lando

Libera elekto de la lando, en kiu oni volas vivi, jes ja, sed nur kun la konsento de la noktogardistoj.

Liberigaj militoj estas suspektaj

Sed militoj, entreprenataj por la libero, por la sendependeco kaj por la demokratio, ĉiam estas suspektindaj. Suspektindaj ekde tiu tago, kiam la prusoj kondukis siajn Liberigajn Militojn kontraŭ Napoleono. Se oni venkas en Liberigaj militoj, tiam la homoj post la milito perdas ĉiun liberon, ĉar la milito gajnis la liberon. Jes, sinjoro.

Libero I

Levu la liberon al simbolo de religio, kaj facile pro ĝi eksplodos la plej sangaj religiaj militoj. Vera libero estas relativa.

Libero II

Estas tiel neimageble ridinde, ke ĉiuj landoj, kiuj asertas pri si, esti la plej liberaj landoj, donas en la realo al siaj loĝantoj la plej limigitan liberon kaj tenas ilin dum la tuta vivo sub kuratoreco. Suspektinda estas ĉiu lando, en kiu oni tiom parolas pri la libero, kiu laŭdire troveblas interne de ĝiaj limoj. Kaj se mi vidas dum la enveturo en havenon de granda lando gigantan statuon de la Libereco, neniu devas rakonti al mi, kio okazas post la statuo. Kie oni tiel laŭte devas krii : Ni estas popolo de liberaj homoj !, tie oni volas nur kaŝi la fakton, ke la libero estas entombigita, aŭ ke oni tiom prironĝis ĝin per centmiloj da leĝoj, ordonoj, dekretoj, instrukcioj, regularoj kaj policaj bastonoj, ke restis nur la kriado, la laŭta fanfara bruego kaj la diinoj de libereco.

Libero III

Libereco jes ja, sed konfirma stampo necesas.

Moralo

Moralon ili ja nur tial instruas al ni, por ke tiuj, kiuj havas ĉion, plu posedu tion kaj eĉ ricevu ĉion ceteran aldone. La moralo estas la butero por tiuj, al kiuj mankas la pano.

Moralo de homoj kaj de la ŝtato

Nur la homo, la simpla homo, devas respekti la leĝon, la ŝtato ne devas fari tion. Ĝi estas ĉiopotenca. La homo devas havi moralon, la ŝtato ne konas moralon. Ĝi murdas, se ĝi trovas konvena tion, ĝi ŝtelas, se ĝi trovas konvena tion ; ĝi rabas la infanojn de la patrinoj, se ĝi trovas konvena tion ; ĝi disrompas geedzecajn vivojn. Ĝi agas laŭ sia plaĉo. Por ĝi ne ekzistas tiu Dio en la ĉielo, kiun ĝi devigas la homojn kredi helpe de korpaj kaj vivaj punoj. Por ĝi ne ekzistas ordonoj de Dio, kiujn ĝi lasas draŝi helpe de bastono en la kapojn de la infanoj. Ĝi faras mem siajn leĝojn, ĉar ĝi estas la Ĉiopotenco, la Ĉioscianta kaj la Ĉieestanta

Morto

Iru al la kajuto, Stanislav. Ĉu vi povas legi la skribon super la pordo ?"

Kaj Stanislav diris : Jes, kapitano-

Kiu eniras ĉi tien,

liberas de ĉiuj turmentoj !"

Pasportoj kaj laboristaj organizoj

Kontraŭ kiuj la pasportoj kaj enirvizoj estas direktataj ? Kontraŭ la laboristoj. Kontraŭ kiuj celas la limigado de enmigroj en Usonon kaj en aliajn landojn ? Kontraŭ la laboristoj. Kaj je kies instigo kaj pro kies potenca subteno ofte estas kreitaj tiuj leĝoj, kiuj neniigas la liberon de la homoj, kiuj devigas ilin vivi tie, kie ili ne volas vivi, kiuj malhelpas ilin iri al tiu parto en la mondo, en kiuj ili ŝatus vivi ? Je instigo kaj pro subteno de la laboristaj organizoj. Bestaĉo en la bestaĉo : Mi gardas mian klanon ; tiu, kiu ne apartenas al mia klano, povas perei, se tiu pereas, tiom pli bone, jen unu rivalo malpli. Jes, sinjoro.

Perspektivo de la homaro

La plej bona religio iutage estos pagana superstiĉo, kaj neniu religio tiurilate estas escepto. Nur tio, kion oni faris alie ol antaŭe, nur tio, kion oni kontraŭ la protesto de la patroj kaj sanktuloj kaj respondeculoj alie pensis, havigis novajn perspektivojn al la homaro kaj donis al ĝi la kredon, ke tamen en iu fora tago eblos observi progreson. Tiu fora tago estos en vidproksimo, se la homoj ne plu kredos je institucioj, nek je aŭtoritatoj...

Peti laboron

Kial mi postkuru la laboron ? Jen oni staras antaŭ tiu, kiu havas laboron por disdoni kaj estas traktata kiel altrudiĝema petanto de almozoj.. "Mi nun ne havas tempon, revenu pli malfrue." Sed se foje la laboristo diras : 'Mi nun ne havas tempon aŭ mi ne emas labori por vi', tiukaze estas revolucio, striko, skuado je la fundamentoj de la komuna prospero, kaj la polico venas, kaj tutaj miliciaj regimentoj almarŝas kaj starigas la mitralojn. Jen la vero : estas kelkfoje malpli hontige peti pri pano ol peti laboron.

Plej malnova religio

Neniu religio estas relativa. Malplej relativa estas la profitavido. Ĝi estas la plej malnova religio, ĝi havas la plej bonajn pastrojn kaj la plej belajn preĝejojn. Jes, sinjoro.

Polico kaj Eŭropo

Ne mirige, ke Eŭropo ruiniĝas. La homoj ja tute ne havas tempon por labori, sep okonojn el sia vivo ili devas disipi en policejoj aŭ kun policistoj. Tial la homoj ĉiam estas tiel incititaj kaj tiel volonte militas, ĉar ili seninterrompe devas kvereli kun la polico kaj la polico kverelas kun ili.

Polico kaj homoj

Tuj se la homoj ne apartenas al la polico, kaj tuj se ili ne volas esti alkalkulitaj al la polico, ili komencas esti tre simpatiaj estaĵoj, kiuj tute normale povas pensi kaj senti.

Polico kaj paco

La polico zorgu por paco, sed neniu pli perturbas la pacon, neniu pli molestas la homojn, neniu pli da homoj pelas en la frenezon ol la polico.Tute certe, neniu kaŭzis pli da malfeliĉo en la mondo ol la polico, ĉar ja ankaŭ la soldatoj estas nuraj policistoj.

Policaj traserĉoj

...kie la polico traserĉis poŝojn, eĉ la plej lerta poŝoŝtelisto ne plu trovus kupreron.

Ŝipo en haveno

Ŝipo en haveno ne estas ŝipo, sed kesto, kiun oni pakas, en kiun aŭ el kiu oni pakas ion.

Ŝtato kaj universo

En la epoko de la ŝtato eĉ tute aliaj aferoj eblas, kaj el la universo povas esti forviŝitaj eĉ tute aliaj aferoj ol kelkaj homoj. La plej intimaj, la plej praaj leĝoj de la naturo povas esti forviŝitaj kaj kontestataj, se la ŝtato volas ampleksigi kaj profundigi sian internan potencon koste de la ununuro, de la unuopo, kio estas la fundamento de la universo. La universo estas ja konstruita el individuoj, ne el gregoj. Ĝi ekzistas pere de la reciproka kontraŭa efikado de individuoj. Kaj ĝi kolapsas, se la libera moviĝado de la unuopaj individuoj estas limigata. La individuoj estas la atomoj de la homa specio.

Ŝtatoficistoj

Ĉie oni rakontis al la kompatinda Stanislav politikajn opiniojn anstataŭ efektive helpi. Se iu oficisto ne volas helpi al iu, jen li diras, ke li tre dezirus helpi, sed ke li havas nek la povon nek la kompetentojn.

Sed, se oni parolas laŭte al oficisto aŭ mediteme rigardas lin, oni devas iri en prizonon pro ofendo al ŝtata ofiicisto kaj pro rezisto kontraŭ la ŝtata regpovo. En tiu kazo li estas subite mem la ŝtato, provizita per ĉiuj kompetentoj kaj ĉiuj povoj. Lia frato diras la verdikton, kaj lia alia frato metas vin en la ĉelon aŭ batas vin per la bastono sur la kranion. Kiun valoron havas la ŝtato, se ĝi ne povas helpi al vi, se vi bezonas ĝin ?

Tago kaj nokto

Neniu nokto estas tiel longa, ke ĝi ne pasas finfine kaj devas cedi al la tago.

Suboficiroj

Suboficiroj, kiuj venas de supre ne uzeblas ; ili devas veni de sube, ankoraŭ hieraŭ batitaj, tiuj bone uzeblas, tiuj plej bone povas tradraŝi iun.

Tiranoj

Pli frue la princoj estis la tiranoj, nun la ŝtato estas la tirano. La fino de tiranoj ĉiam estas detroniĝo kaj revolucio, tute egale, kiu estas la tirano. La libero de la homo estas tro praorigine ligita kun ties tuta ekzistado kaj volado, ol ke la homo longe povus elteni iun tiranecon, eĉ se la tiraneco aperus en la velure mola mensogomantelo de la kundecida rajto.

Unua ŝtupo al estimata civitano

Ekzistas ja tuta vico da landoj, kie senhejmeco kaj senrimedeco estas krimo ; tio estas hazarde la samaj, en kiuj energia rabo, se ili nur ne kaptas vin, ne estas krimo, sed la unua paŝo al estimata civitano

Valoro de mono

Antaŭ ol mi povis ekaprezi la valoron de la mono, ĝi jam estis foruzita. Nur la homoj, kiuj havas sufiĉe da mono, scias la valoron de mono, ĉar ili disponas pri la tempo por povi taksi la valoron. Kiel oni lernu scii la valoron de aĵo, se aliaj ĉiufoje tuj denove forprenas ĝin ? Sed oni predikas, ke nur tiu, kiu havas nenion, scias, kion cendo valoras. Pro tio la klasaj kontraŭdiroj.

Vortojn oni povas knedi

Vortojn oni povas knedi, tial oni skribas leĝojn en la formo de vortoj. La malsatulon minacas la mortopuno, se tiu knedas ilin ; se estas mildigaj cirkonstancoj, oni antaŭvidas la prizonon, por povi praktiki indulgon kaj por pruvi la humanecon de la leĝoj.


PS :

B.Traven : Mortula Ŝipo (romano)

http://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_mortulasxipo.pdf

B.Traven-retejo

Kategooriad: Esperanto

SURSKRIBO SUPER LA ŜIPANARAJ KAJUTOJ DE LA MORTULA ŜIPO (roman-eltiraĵo)

Reede, 06/05/2015 - 13:31





DUA LIBRO

SURSKRIBO

SUPER LA ŜIPANARAJ KAJUTOJ

DE LA MORTULA ŜIPO

Kiu eniras ĉi tien,

ties nom' kaj ekzisto estas estingitaj.

La vento forblovis lin.

De li eĉ spireto ne konserviĝis

en la vasta vasta mondo.

Li povas nek retroiri

nek paŝi antaŭen,

tie, kie li staras, anatemo lin retenas.

Lin konas nek Dio nek infero.

Li ne estas tago, li ne estas nokto.

Li estas la nenio, la neniamo, la neniam plu.

Li tro grandas por la senfineco

kaj li tro etas por la sablograjno,

kiu havas siajn celojn en la universo.

Li estas la neniam estinta

kaj la neniam pensita !


B.Traven : La Mortula Ŝipo (romano)

http://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_mortulasxipo.pdf

http://traven-esperanto.blogspot.de/




La plej aktualajn versiojn de B.Traven-tradukoj kaj de aliaj vi trovas ĉiam en :
http://www.karapaco.de/u/tekstoj.html

Kategooriad: Esperanto

Cezar : Kapricaj koloroj (prozpoemo)

Reede, 06/05/2015 - 00:04




Cezar
Kapricaj koloroj


El la ruĝo, kiun mi hatis pli kaj pli,
mi esplore vojaĝis en la nigron.

La nigro senpene estingis la ruĝon
kaj tiel havigis al mi ŝajnan kontentiĝon,
ĝis ĝi fine - kiel la ruĝo - fariĝis kateno.
Nigro, kiu komencas gorĝopremi iun,
oni povas bridi nur per grandioza lazuro,
kaj tiel mi enamiĝis en la lazuron de la ĉielo.


Sed ĉar la lazuro por mi estas la koloro de la paradizo,
mi ne longe eltenis ĝin en la bluo kaj sopiris
la ekscitigajn kolorojn flavo kaj oranĝo,
kiuj povus elaĉeti min el la sennubeco de la ĉiela bluo.


Mi furiozis en flavo kaj oranĝo kun la krea impeto de giganto,
sed aĥ, la flavo kaj la oranĝo subite fariĝis ruĝaj,
kaj la ruĝo kriis kiel krias perdiĝintaj animoj,
kaj nigriĝis antaŭ miaj okuloj kaj mi sopiris ree
al la lazuro de la ĉielo.

La ĉielo fariĝis blua, kaj ĉio, kio estis
de turmento kaj doloro kaj malamo en mi,
retiriĝis en la bluan horizonton,
kie tiuj nigraj sentoj fine tute perdiĝis.



Kaj tiam mi vidis la bluan floron,
kaj mi kuris al la blua floro,
sed kiam mi atingis ĝin, ĝi jam ne estis blua.
La suno estis subiranta, en flavo kaj oranĝo.


Kaj mi volis firmteni min en tiu flavo kaj oranĝo,
sed la suno fariĝis pli kaj pli ruĝa,
kaj la nigra nokto falis sur min.


Kaj mi, kiu ne povas elteni
dum longa tempo en nur unu koloro,
jam sopiregis al la bluo
de la sekvanta tago.


Kategooriad: Esperanto

Jörg Reichle : Antaŭ pli ol cent jaroj Henry Ford eltrovis la amasaŭton (traduko de artikolo)

Neljap, 06/04/2015 - 16:28




Nigra magio
Antaŭ cent jaroj Henry Ford eltrovis la amasaŭton

de Jörg Reichle

"Oni foje devus verki traktadon pri la morala, fizika kaj estetika influo de l' Ford modelo T al la usona popolo. Du usonaj generacioj sciis pli pri la krajoneca Ford-sparkigilo ol pri la klitoro, pli pri la rapidumstango ol pri la irado de la planedoj. Kun la apero de la T-modelo foriĝis iom de la privata posedo. Tenajloj ne plu estis privata posedo kaj aerpumpilo apartenis al tiu, kiu laste uzis ĝin. La plej multaj beboj de tiu pasinta epoko estis generitaj kaj ne malmultaj naskitaj en la Ford- modelo T."

Certe John Steinbeck ne faris konata la T-modelon, tion dum la iro de la jaroj prizorgis jam milionoj de usonanoj, kiuj majstris kun ĝi la ĉiutagan vivon aŭ venkis kun ĝi la kolosajn distancojn de la lando. Sed la verkisto, nobelpremiito kun koro por la simplaj homoj, verkis kiel unua pri la amasmodelo unu el la plej belaj amdeklaroj, kiuj kiam ajn estis verkitaj por aŭtomobilo. En sia romano "La strato de la sardenoj en oleo", en kiu kelkaj amindaj sentaŭguloj ĉiam havas nur la plej bonajn intencojn, sed ĉe tio ĉiam glore malsukcesas, oni kuntravivas kiel kelkaj junuloj iutage veturas kun fatrasa Fordo de la komercisto Lee Chong por kapti ranojn. "Kiel senila ĉevalaĉo staris la Fordo modelo T post la komercista domo inter fiherboj, sovaĝaj malvoj serpentumis ĉirkaŭ ties spokoj... La gaspedalo ankoraŭ funkciis ; sed la pieda bremso male al tio estis tute kaputa. Sed la retrorapidumo estis en ordo. La retrorapidumo ĉe la Ford-modelo T estas la lasta savankro. Se ĉiuj bremsoj estas jam kaputaj – oni plu povas bremsi helpe de la retrorapidumo, kaj se la unua rapidumo tiom kaputas, ke oni monte ne plu povas veturi supren oni turniĝas kaj retroveturas."




Kiam la romano aperis en la jaro 1945 la T-modelo estis delonge historio. En la jaro 1927 la lasta ekzemplero forlasis la bendon en Detrojto. 15 456 868- foje ĝi estis vendita ĝis tiam en la tuta mondo. Sed laste la lando forturnis sin de sia plej ŝatata aŭtomobilo. La tempo preterveturis ĝin.





Sed reen al la komenco. Jam en la jaro 1896 Henry Ford, naskita en 1863, inĝeniero kaj filo de farmisto kaj tial pli praktike pensanta homo ol intelektuulo, havis ideon pri aŭtomobilo por ĉiu ajn. Ĝi devis esti aĉetebla kaj faciligi la vivon al la homoj. Tio estis jam per si mem obstaklo. Nur ĉiu kvina usonano tiam vivis en la urbo, Usono vivis de la agrikulturo. Kaj certe pli ol 25 milionoj da ĉevaloj regis la transportadon.

Al la unua provo de Henry Ford flankenŝovi tiun kvarpiedan konkurencon - jen la modelo Quadricycle ankoraŭ aspektanta iom mizera - sekvis tiam rapide pli kaj pli bonaj modeloj. Intertempe, en la jaro 1903 Fordis estis fondinta kun dekunu partneroj la Ford-motorkompanion en Detrojto. Kaj la unuaj modeloj sekvis rekte laŭ la severa logiko de la alfabeto. En 1908 T estis en la vico, je la unua oktobro ĝi venis sur la merkaton. Ĝi fariĝis la trarompo : simpla modelo por simplaj homoj. Ĝi estis malgranda kaj ĝi estis malpeza. Nur sepcent kilogramojn pezis la T-modelo kaj kun sia abunda distanco al sube ne estis vojo tro malebena kaj neniu sablo tro profunda. Ĝi vadis tra riveretoj kaj postlasis spuron en la neĝo. Krome ĝi estis fortika kaj simple riparebla. Nenio povis kaputiĝi, kio ne ree ripareblis per ŝraŭbturnilo aŭ kolekto da ŝraŭbŝlosiloj aŭ per tenajlo - kelkaj asertas, ke ĝi ankaŭ per maĉgumo, per tolaĵkrampoj aŭ per ŝnurfadenoj funkciis. Tiel fidela kaj fidinda estis la usona popolaŭtomobilo, ke la uzantoj de populara parolmaniero rapide trovis karesnomon : Tin Lizzy (la fera servistino).




Tamen postulas la veturado de T-modelo certan lertecon.Ĉiukaze nun. Jam la startigo de la motoro estas proceduro por si mem. Por la necesa sparkkurento la netimigebla veturigisto aktivigas per baskulŝaltilo 6-voltan baterion, poste turnas la sparkan levumilon ĉe la stirrado je la naŭa, la gaslevumilon transe je la dua kaj tridek kaj firmtiras la manbremson. Tiam li saltas je la flanko de la kunveturanto (la veturigista pordeto estas nur imitaĵo) el la aŭto, iras antaŭen, mankaptas la krankon sube de la radiatoro kaj turnas ĝin du – ĝis trifoje emfaze laŭ la direkto de horloĝo. Apenaŭ, kiam la motoro tiam knalade kaj siblante ekfunkcias kaj eksvingigas la tutan vehiklon aventureme, necesas rapide reatingi la lokon post la stirilo kaj forŝalti la baterion, premi la sparklevumilon iom malsupren kaj malfirmigi la manbremson. La du antaŭiraj rapidumoj estas metataj per la maldekstra el la tri piedpedaloj : Unua rapidumo : la pedalon treti ĝisekstreme ; dua rapidumo : delasi de la pedalo, intere preskaŭ precize en la mezo troviĝas la idlado. La meza pedalo male al tio aktivigas la retrorapidumon. Kaj kun la dekstra pedalo oni bremas. Oni premas la akcelilon, vidu supre, per mano kaj levumilo ĉe la stirrado. Kaj tiam devas okazi nur ĉio en la ĝusta sinsekvo. Se ĉio estas en ordo, la 2,9-litra maŝino "ronronas" bonhumore kun siaj dudek ĉevalfortoj kaj la urseca tordomomento de 1800 ĝis 2800 da rivoluoj, pelas la aŭton antaŭen. La du lamenaj risortoj transverse enmetitaj antaŭe kaj malantaŭe super la rigidaj aksoj, forgesigas eĉ pli grandajn vojtruojn. Kaj la veturvento post la refaldebla fronttabulo fajfas gaje ĉirkaŭ la nazon. Pli ol 70 kilometrojn dum horo veturas la T-modelo, sed tiel precize sciis tion la plej malmultaj de siaj posedantoj, ĉar rapidecmezurilo estis havigebla nur por suka krommono. Kaj kiu bezonis ion tian efektive ? Fakte tiam estis preskaŭ neniu, kiu estus eldoninta pli da mono por aŭto ol nepre necesus. Kvankam la T-modelo tiam vere estis prezvalora. Kiam la komenca prezo de 825 dolaroj falis al la plej malalta prezo de 259 dolaroj, milionoj de usonanoj aĉetis sian unuan aŭtomobilon. Kiel tiu prezdisfalo eblis ? Kiel unua aŭto de la mondo la T-modelo estis produktita sur rulbendo, kio sekurigas al ĝi kaj al sia kreinto por ĉiam elstaran lokon en la industrihistorio. La ideo de Ford : Anstataŭ venigi la viron al la laboro, kiel okazis en la ĝistiama aŭtomobilproduktado, la laboro nun venu al la laboristo.





En oktobro de la jaro 1913 la historia momento estis veninta, en la fabriko Highland Park simpla rulbendo ekis sian laboron. Ĉe tio oni tiris lante ĉasion per ŝnuroj kaj vinĉo trans la fabrikan plankon. 140 viroj muntis nun en tri sinsekvaj sekcioj laŭ la 46-metra distanco la unuopajn partojn. Rezulto : Anstataŭ kiel antaŭe post 12,5 horoj, la T-modelo nun estis preta post malpli ol ses horoj, ĉe la fino estis nur plu 93 minutoj. Sed por tio senfine ruliĝanta transportsistemo estis la antaŭkondiĉo. Krome ĉiuj T-modeloj devis esti lakitaj kun nigra koloro, ĉar tiu emajlokoloro elsekiĝis precipe rapide.





Limuzinoj tiel ekestis, malgrandaj ŝarĝaŭtomobiloj kun tabulkuŝejo, ankaŭ ŝika modelo por du personoj kun firma aŭ faldebla tegmento. En la plej bonaj tempoj pli ol 9 mil Tin Lizzy- modeloj forlasis la bendon. Do aŭtomobilo do por ĉiuj. La edzino de farmisto skribis en 1918 leteron al Henry Ford. „Via aŭtomobilo“, tie legeblis, „alportis ĝojon en nian vivon. Ni amis ĉiun skuadon de ties oldaj ostoj.“ Se Tin Lizzy, la fera Liza, estus povinta legi iam, ĝi certe ankoraŭ nun ridetus.




Tradukis klubo Karapaco (Donjo, Frank & Cezar)
el la Sudgermana Gazeto , 27/28-aj. de sept.en 2008)


Kategooriad: Esperanto

Cezar : LE DRAME DE MARILYN (prozpoemo)

Kol, 06/03/2015 - 09:01





Cezar
LE DRAME DE MARILYN


(el la vualitaj gazetoj)

La steloj en la ĉielo
ne estas gravaj en la stelomilito.
La stelo de Betlehemo
ne estas orumita filmstelulino.
Estas multaj filmstelulinoj,
sed estas nur unu Marilyn,
diras la negocistoj.

La seksdiino,
la granda usona akto 24
ne rajtas morti.
Ŝi vivas plu en fotoj kaj leteroj
kaj taglibroj kaj registaraj raportoj.

Oni honoras la grandan damon
de la filmo kun precipaj poŝtmarkoj.
Sao Tome esperas je dolaroj.
Mortaj artistoj estas ofte la pli bona negoco.

Kaj tamen ŝi volis, ke ni amu ŝin.

Kiel ŝi estis en vero kaj private,
la kultfiguro ? Vi estus surprizita.
Banala ŝi estis ja en neniu kazo,
aŭ ĉu eble tamen ?

Kaj ĉu vi ankoraŭ scias ?
La amaventuro kun la adorata Kennedy.
Happy birthday for president Kennedy !

Prezidantoj kaj malhelhaŭtaj brazilanoj
preferas blondinojn.
Kelkaj ŝatas ĝin varmega.
Germana kritikisto trovis la filmon
kriige komika...“

Naŭ pliaj poŝtmarkoj el Gambio.
Kaj ne hezitu, ĉar tia kolekto
je pli malfrua tempo
NENIAM PLU
riceveblos !

La lasta fototermino kun Bert Stern,
kaj tiam ŝi estis tridekjara fizike morta.
Ĉu pro tro da dormtablojdoj ?

Ĉu pro tro da Holivudo ?
Ĉu tial, ĉar oni tro ĉasis ĝin ?
Ĉu pro tro da Marilyn Monroe ?

Kaj ĉu savo estis ebla ?
Ŝi ja ne devintus akcepti la damnitan ludon,
sed ĉu ŝi vere komprenis tion ?
Mi pensas, ke jes,
ŝi venis de tute sube.

Ŝi laboris antaŭ sia kariero en armilfabriko.

Multaj humiligis ŝin,
ne nur la „kara“ prezidanto.
"Ŝi mortis en terura maniero,
kiu ne estis suicido“,
skribis la biografo
Donald Spoto.“

Oficistoj portis la kadavron
de Marilyn Monroe
al jurmedicina instituto
en Los-Anĝeleso.
Ĉu steloj estis en la ĉielo,
kiam oni forportis ŝin ?



Kategooriad: Esperanto

Cezar : Pafbudo por hejme (prozpoemo)

Teisip, 06/02/2015 - 10:28



Cezar
Pafbudo por hejme


(poemo por la militindustrio
kaj ties glorigantoj)


Unue ĉiujn anasojn,
tiam paperflorojn
kaj cel-telerojn !

Kaj poste
ankaŭ homojn !
Unue la geavojn !
Poste la gepatrojn.
Tiam la instruistino en la gimnazio,
ĉar ŝi estas cerbmalsana stultulino,
kaj poste iu en rulseĝo !

Kaj kiam ĉiuj jam kuŝos en sango,
ili ricevos kiel dankon
grandan pluŝurson
de la fama firmao "Ĉiampreta & filoj",
kiu ne povus ellasi tiun negocon —
pro la agresema konkurenco el Ĉinio.

Kategooriad: Esperanto

Eduardo Galeano : La guajakarbo (el "Memoro pri la fajro")

Reede, 05/29/2015 - 15:06


Eduardo Galeano
La guajakarbo


Ino el la Nivakle-popolo foriris por alporti akvon. Jen ŝi renkontis grandegan arbon, nomata nasukguajak kaj aŭdis vokon. Ŝi ĉirkaŭbrakis la firman trunkon, premiĝis kun sia tuta korpo al li, kaj kroĉis siajn fingrajn ungojn en la ŝelon. La arbo sangis. Kiam ŝi adiaŭis de li, ŝi diris : „Aĥ, Nasuk, se vi estus viro !“

Kaj la guajakarbo fariĝis viro kaj survojiĝis por serĉi la inon. Kiam li trovi ŝin, li montris al ŝi sian gratvunditan dorson kaj sternis sin ĉe ŝi.

PS : Mi tradukis tion el la libro „Memoro pri la fajro“ de Eduardo Galeano. Ĉe jutubo mi trovis la etnologian filmeton pri la Navikle-indiĝenoj. Bonvolu rigardi ĝin ĉi tie. (cez)


Kategooriad: Esperanto

Eduardo Galeano : La lingvo (el "Memoro pri la fajro")

Reede, 05/29/2015 - 13:38


Eduardo Galeano
La lingvo


Briligita de la rebrilo de la propra koro leviĝis Unua Patro de la
indiĝenoj en la malhelo kaj kreis la flamojn kaj delikatan nebulon. Li kreis la amon, sed havis neniun, al kiu li povus doni ĝin. Li kreis la lingvon, sed havis neniun, kiu aŭskultas lin.

Tial li petis la diojn, ke ili kreu la mondon kaj havigu la fajron, densan nebulon, pluvon kaj venton. Li aldonis melodion kaj la tekston de la sankta himno, por ke ili vekigu inojn kaj virojn por vivi. Tiel la amo fariĝis ligo, gajnis la lingvon vivo kaj Unua Patro estis liberigita de sia soleco. Ankoraŭ nun li akompanas la virojn kaj inojn, kiuj migras kaj kantas :

Ni metas la piedojn sur tiun ĉi teron,
ni metas la piedojn sur tiun ĉi briltreman teron.


PS : tradukis Cezar el la germana traduko de la libro : „Memoro pri la fajro“. (Erinnerung an das Feuer), Tuta eldono, Peter Hammer eldonejo, paĝo 2o

La Guaraní estas praindiĝenoj de Paragvajo kaj de Brazilo, kiuj dum la lastaj kvindek jaroj spertis multe da perforto de brazilaj bienuloj. Ilia lingvo eĉ legeblas en belaj libroj. en.wikipedia.org/wiki/Guarani_language



Kategooriad: Esperanto

Cezar : Sorto kaj destino (rimpoemo)

Reede, 05/29/2015 - 01:05



Cezar
Sorto kaj destino

Naskite en hazarda tempo
ni vivas en malĝusta lok'.
Envintre logas nin printempo.
Destina estas la epok'.

Jen viro volus esti ino
jen ino revas esti vir'.
Ĉu sorto estas, ĉu destino ?
Ĉu ĉio estas nur konspir' ?

Kaj kial estas ni malriĉaj,
naskiĝis ie en vilaĝ' ?
Ni kial estas superstiĉaj ?
Pro kio mankas ofte saĝ' ?

Militoj ĉiam reeksplodas,
soldatoj mortas en batal'.
Aliaj iam nin marodas,
ĉu tio ĉio pro fatal' ?

Ĉu nur hazardaj estas klasoj ?
Kaj ia sorto la milit' ?
Jam neas tion homamasoj,
kaj pli kaj pli fortiĝas spit'.

La sorton naskas intereso.
Profitojn nutras superstiĉ.
Eĉ homojn voras la progreso,
dum kreskas plu la superriĉ'.


Kategooriad: Esperanto

Cezar : Tri prozpoemoj pri stranga amo

Teisip, 05/26/2015 - 02:40



TRI PROZOPOEMOJ
PRI STRANGA AMO

Cezar
Babilejaj sirenoj

(por naivaj retbabilantoj)


Enirontoj en la babilejan labirinton
de bizaraj retmondoj, estu memgardaj.
Gardu vin kontraŭ la sirenoj,
kiuj per misteraj voĉoj
vokas vin.

Kiel lertaj araneoj
ili ŝpinas diligente

siajn fajnajn retojn
kaj atendas vin,
por logi vin en sian
fantazian mondon.
Ili kisas vin per belaj frazoj
kaj brakumas vin metafore,
ĝis vi delasas de ĉiu rezisto
kaj sekvas ilin.

Se vi enirinte kaptiĝis en la reto,
vi komence tute ne rimarkas tion.
Ili babilas kun vi.
Ili afablas al vi.
Ili flustras al vi.
Ili karese tuŝas vin.
Ili per belaj mimoj salutas vin.
Ili aludas pri diversaj sekretoj.
En perfekte ŝpinita reto
ili kondukas vin kiel en
freneza hotelo ekde la enirejo
kun la du diversaj haloj
ĝis en la tre forajn
privatajn kaj separatajn
ĉambrojn.

Kiel somnambulo aŭ lunatiko
vi sekvas ilin sen hezito.
Ili kantas kaj ludas por vi,
vestitaj per diversaj buntaj
flagecaj roboj, ili vualas vin
per poeziaj kaj promesplenaj
vortoj, ĝis vi ne plu scias,
ĉu vi estas simpla viro aŭ
iu aminda Kasanova.

Ili preskaŭ ĉiuj havas
ensorĉigajn nomojn,
kiuj jam kiel programo
entenas tion, kion ili
intencas en vero.
Ili ĉiuj ridetas kaj ridas,
flustras kaj ĝemas,
ĝis vi, naiva retbabilanto,
preskaŭ timas freneziĝi
pro plezuro kaj enamiĝas
en unu el ili.

Enirontoj en la bizaran babilejan labirinton
de perfekte ŝpinitaj retmondoj,
estu memgardaj !

Mi avertas vin. Gardu vin
kontraŭ la persvadaj sirenoj,
kiuj per dolĉaj voĉoj
kaj per belaj frazoj
forlogas vin en sian reton,
ĝis vi ne plu scias,
kiu vi estas,
de kie vi venis
kaj kien vi iros.

Sed mi ja scias,
fieraj viroj,
ke vi neniam kredos al mi.
Nun vi des pli provos pruvi,
ke mi malpravas,
ke mi simple ne komprenas,
ke nur mia fantazio estas tro.

Sed mi tamen konsilas al vi :
antaŭ ol vi komencos iujn aventurojn
kaj perdiĝos eble por longa tempo
en la bizara retolabirinto de
misteraj intermondoj,
kunprenu almenaŭ la fadenbulon
de nia bona amikino Ariadne.
Ŝia bulo vin savos.

La sirenoj mem, kiuj ĉiuj certe
pli spertas ol ni naivaj viroj,
rigardas tion kompreneble
el tute alia vidpunkto.
Ili estas konvinkitaj pri tio,
ke ili neniam estus vokintaj nin,
se ni ne antaŭe per nia ĉarmo
kaj fanfaronemo provokus
ilin.



Cezar
Spuroj en la sablo


(verkita por sireno de l' amo)

Mi serĉis ŝin vespere ĉe la maro
proksime de ŝia domo,
ĉar mi scias, ke ŝi ŝatas kuri
nudapiede sursable,
kiam la vento petole blovas
kaj la ondoj kiel
teneraj langoj
volupte tuŝas la strandon.

De ŝia domo estas nur kilometro
ĝis la maro.
Sed mi ne trovis ŝin.
La strando estis malplena.
Eĉ ne mevo videblis.
Iu desegnis per la piedo
grandan virinan okulon en la sablon,
belan okulon, la okulon de diino.
Ĉu estis ŝi, kiun mi
dum mia tuta vivo serĉis ?
Kiu pentris la okulon per bastono ?

Mi iris plu sur la sablo
kaj trovis en la sablo
simplan desegnaĵon
de koro, krude trapikita de forta sago.
Bildon, kiun ŝi iam sendis al mi.

Frenezulino, mokulino, tion VI desegnis !!!
Kion vi faras kun mi ?
Kial vi forlogas min ?
SIRENO DE L' AMO,
kial vi tiom turmentas min ?
Pripensu, ke mi perdis la kapon pro vi.
PRO VI.
PRO VI.

NUR PRO VI.

Mi iris plu sur la sablo
kaj mi trovis
la infanecan vizaĝon
de mokema lunvirino.

Kio tio estas ?
Kiu volas forlogi min ?
Homo aŭ diino ?
Kiu vi estas ?
Kiu vin sendis ?
Ĉu vi celas min ?
Min ???
Diru !!!

Kiun vi volas forlogi ?
Karulino !
Diru fine !

SIRENO DE L' AMO !
FRENEZULINO !
Kiun vi vokas per viaj
poeziaĵoj al vi ?

Mi iris plu sur la sablo,
kaj nun mi trovis la spuron
de malgrandaj delikataj piedoj,
kiujn la multnombraj ondoj
per siaj avidaj langoj
volupte prilekis.
Ĉu estis viaj piedoj ?
Ĉu tiuj de alia diino ?

Mi sekvis kurante la spurojn
en la sablo kaj laŭte kriis
kiel la kantisto Orfeo
al la maro :
Vi Dioj, diru al mi,
kien tiu spuro kondukos ?
Al la lando NENIAMAJNO ?
Belulino, neniam mi vidas vin.
Neniam mi povas kapti vin.
Ĉiam vi kuras for de mi
antaŭ ol mi povas atingi vin.

FRENEZULINO,
KARNAVALINO,
SIRENO DE L' AMO,
MONTRU VIN !

Mi iris plu sur la sablo.
Ŝtormo leviĝis.
La dio de l' vento ekkoleris
pri miaj stultaj demandoj.

Sed la spuroj de la sireno
en la flava sablo
iom post iom
forviŝiĝis.


Cezar
En sonĝo nur ?


En sonĝo nur
mi iom kun vi kuŝis,
en blua nokt' ĉe blua lago
apud vi ?

En sonĝo nur
mi plukis por vi bluan floron
kaj donis ŝin sen vort'
al vi ?

En sonĝo nur
vi kun rideto diris,
ke vi de l' Luno estas,
la lunin' ?

En sonĝo nur
mi sentis vian spiron
kaj vian korpon
apud mi ?

En sonĝo nur
mi ne plu sciis,
ĉu vi de l' luno estas
kaj ne tamen hom' ?

En sonĝo nur
mi kisis vin honteme
ĝis mi en viaj brakoj
pro feliĉo svenis ?

En sonĝo nur
vi tenis mian bluan floron
ĝis fine la mateno
vin forprenis ?



Kategooriad: Esperanto

Aĉeti - forĵeti - aĉeti (dokumenta filmo kun subteksto en Esperanto)

Laup, 05/23/2015 - 13:32


Interesa dokumenta filmo kun subtekstoj en Esperanto. Bonvolu klaki : esperanto-tv.com/750



Kategooriad: Esperanto

Sennaciulo marto-aprilo 2015

Laup, 05/23/2015 - 01:00


Sennaciulo 2015 1/2,
n-ro 1315-1316


http://www.satesperanto.org/Sennaciulo-2015-3-4-n-ro-1317-1318.html

La unuaj tri paĝoj

http://www.satesperanto.org/IMG/pdf/Sennaciulo0304_p1-3.pdf

Enhavo

Temdosiereto "Scienco"


Enkonduko p4


Kio estas scienco ? p5

Nova klerismo kaj toleremo p6

Skeptikismo kaj kritika pensado p6

Kio estas la zetetiko ? p8

Materiismo, relativeco, kvantuma meĥaniko p8

Kio estas konscio ? p10

La suna flanko de l’parolado p12

Albrecht de Graefe p12

Scienco de libera spirito p14

Forpasis Stevens T. Norvell (1923-2015) p16

Lime de Francio kaj Svisio : CERN laboratorio pri fiziko p16

La ŝparita bovino p18

Predobulo el skombroj p18

Glacimonto kvazaŭ kantanta sonas kiel grandega gongo p19

Socio


Ĉu sklavoj vivas daŭre en Maŭritanio ? p20

La Demokrata Konfederaciismo : alproksimiĝio je la kurda konflikto p23

Bakunin : naciismo, ŝtato kaj religio p26
Agroekologio kaj klimato

La kamparana agroekologio, ŝlosilo por la homaro kaj la planedo p28
Intelekta memdefendo

El la iloskatol’ de intelekta memdefendanto p29

Solvoj de la cerbumigoj de l’ n-ro Januaro-Februaro 2015 p29

Novaj cerbumigoj

Beletra angulo

Tiaj ni estas ! p30

Tegmenta Luko p31

Formiko p32

Printempas Re p32

Liberecana Frakcio


Memorindaj anarkiistoj kaj anarkiisma esperantismo p33
Tra Esperantio

Kastelo Greziljono estas fama franca Esperanto-Kulturdomo. Kio plia ? p35

El la SAT-administrejo


Novaliĝoj p36

Aŭstralio funebras p36

Listo de kongresaj aliĝintoj p37

Landaj perantoj - Kotizoj - Praktikaj informoj p38

SAT-anoj aktivas


Korea kamarado salutis en Sapporo, Japanio p39
Ekskursoj dum SAT-Kongreso en Nitro p40


Kategooriad: Esperanto

Vinilkosmo (retejo + aŭskultejo + cd1d-radio)

Neljap, 05/21/2015 - 00:10


www.vinilkosmo.com
retvendejo +
mp3-aŭskultejo

cd1d-radio


Kategooriad: Esperanto

Muzaiko (Mojosa tuttempa E-a retradio)

Kol, 05/20/2015 - 11:48
Kategooriad: Esperanto